{waarschuwing: in de navolgende tekst wordt een poging gedaan iets van katholieke leer uit te leggen. De stelligheid waarmee zaken worden geformuleerd geldt slechts
binnen het katholieke geloof}
Het schijnt zo nu en dan enorme vragen op te roepen, of erger nog, veroordeling nog voor een vraag gesteld is, dus wellicht is het nuttig eens uit te leggen wat dit dogma voor een katholiek betekent:
quote:
The Pope is infallible when he speaks ex cathedra.
, ofwel, de Paus is onfeilbaar indien hij ex cathedra spreekt.
Het lijkt er wel eens op dat mensen denken dat katholieken geloven dat de paus onfeilbaar iets kan toevoegen aan de openbaring van Christus. Nu kan hij dat niet alleen niet onfeilbaar, hij kan dat sowieso niet. Immers, de openbaring van Christus is de laatste algemene openbaring, zo leert de RKK. Die openbaring komt tot ons via de Apostolische getuigenis. Jezus schreef immers geen boeken.
De Apostolische getuigenis komt door eeuwen geschiedenis tot ons via twee routes: de Bijbel en de Overlevering. Alleen door beiden in relatie tot elkaar te bezien, kunnen we weten wat Jezus leert, waarvan de apostelen getuigen.
Het geloof van de Kerk is wezenlijk onveranderd, er wordt niets aan toegevoegd, niets van afgedaan. Maar de Kerk dringt in de loop van de geschiedenis wel steeds dieper door in dat geloof, niet zelden als gevolg op dwalingen waarop de Kerk haar geloof dient te formuleren. Zo komt het dat aan de
formulering van het ene, onveranderde geloof van de apostelen, in de geschiedenis veel is toegevoegd.
Mede op grond van
http://www.biblija.net/bi...38&idp2=36&idp3=9, maar ook andere Schriftplaatsen, en op grond van de Overlevering, die al haar eerste schriftelijke vastleggingen kent van vóór sommige Bijbelteksten werden geschreven (zie bijvoorbeeld de Didache), gelooft de Kerk dat de Heilige Geest persoonlijk garant staat voor het geloof van de Kerk. Een beetje zoals de HC zegt "Dat de Zoon van God uit het hele menselijke geslacht Zich een gemeente, die tot het eeuwige leven uitverkoren is, van het begin van de wereld tot aan het einde vergadert, beschermt en onderhoudt. Hij doet dit door zijn Geest en Woord in eenheid van het ware geloof.
"
Maar dan komt natuurlijk de vraag: hoe kan ik nou zeker weten dat als iemand iets beweert over het geloof van de Kerk van alle eeuwen, dat dat dan ook werkelijk stoelt op de apostolische getuigenis, en weergeeft wat de Kerk van alle eeuwen gelooft? Als je die zekerheid niet hebt, betekent ieder twistpunt immers dat je maar moet gokken wie de leer van de Kerk, dat wil zeggen, van de ene, heilige, katholieke en
apostolische Kerk, leert en wie dwaalt. Die onzekerheid zou slechts kunnen leiden tot een voortdurend desintegreren van de Kerk, waarbij niemand ooit met zekerheid kan weten wat je nu moet geloven, wat Jezus werkelijk leerde. Zelfs de H. Schrift biedt hierin geen uitkomst, want niet alleen is ook die voor vele interpretaties vatbaar, het is zelfs volmaakt onmogelijk met bewijsbare zekerheid te bepalen welke teksten wel, en welke niet tot de Schrift behoren. Ook de persoonlijke overtuiging door de Geest geleid tot een juiste interpretatie te komen kan geen enkele basis vinden, behalve misschien een vroom verlangen. De Schrift, noch de Overlevering geeft enige basis voor deze overtuiging.
Als we geloven dat God gewild heeft dat de laatste algemene openbaring, de leer van Christus, bekend zou worden onder de volken, en dat deze zuiver zou blijven (en voor beide overtuigingen vinden we grond in de Schrift), dan is het ondenkbaar dat diezelfde almachtige God, deze problemen over het hoofd zou hebben gezien. In tegendeel, de Schrift zelf getuigt er al van, God heeft ons hiertoe de Kerk gegeven.
Blijft de kwestie: hoe weet je wat "de Kerk" zegt? Op grond van de getuigenis van de Schrift en de Overlevering, geloven we dat degene die zit op de zetel van Petrus, de Kerk vertegenwoordigd, namens de Kerk kan spreken. Deze vorm van spreken noemen we "ex cathedra", ofwel "vanaf de zetel van Petrus". Als, en alleen als, de paus zo spreekt, spreekt hij namens de Kerk. Het is dan niet de persoonlijke visie, mening of geloof van de paus, maar het geloof van de Kerk van Christus, de apostolische Kerk.
Wat betekent nu de onfeilbaarheid van de paus op dat moment? Het betekent dat de Heilige Geest, die immers de garant is voor het geloof van de Kerk, aan de gelovigen de garantie geeft dat Hij niet zal toelaten dat een paus ex cathedra sprekend iets zal zeggen dat niet conform de getuigenis van de apostelen, de leer van Christus is. Bot gezegd: een paus die zou proberen een dwaling te leren, ex cathedra, valt waarschijnlijk net op tijd dood neer. Of krijgt spraakproblemen, oid.
Geloven wat de paus voorhoudt te geloven betekent dus niet dat je de paus gelooft, maar dat je de belofte van de Heilige Geest serieus neemt.