Voor de achtergrond: ik ben opgegroeid in een katholiek gezin, dat de Kerk en het geloof aan het verlaten was cq al verlaten had, toen ik opgroeide. Hoewel ik (vrij laat, voor een katholiek) gedoopt ben, en (zeker voor een katholiek) vrij grondig Bijbelkennis mee kreeg omdat mijn ouders dat van cultureel belang vonden, kan je toch wel zeggen dat ik vanaf dat ik me dat bewust kan herinneren heel bewust atheïst was. Vanaf dat ik een jaar of 5 a 6 was stopte het dagelijkse Bijbellezen, omdat mijn zus het niet meer wilde, en rond diezelfde tijd eindigde zelfs het kerkbezoek met Kerst. Sindsdien kwam ik alleen nog in de kerk als ik bij mijn oma, of mijn peetoom (ja, een catecheet he), logeerde.
Rond mijn 8e zag ik in het gemeenschapshuis van ons buurdorp de film "Jesus Christ Superstar", die toen een paar jaar uit was. Hoe banaal dat ook kan klinken in doorgewinterde gereformeerde oren, maar na die film heb ik me heel bewust tot de God gericht die naar mijn overtuiging niet kon bestaan, en heb een soort kinderversie van geloof uitgesproken. Onder voorwaarde natuurlijk, want ik ben nooit zo van het onvoorwaardelijke geweest. Ik herinner het me niet meer exact, het is ook al bijna 30 jaar geleden, maar het was zoiets als "God, als het zo echt was, dan geloof ik".
Hoe kinderlijk dat ook mag zijn, het was, zeker achteraf gezien, wel een keerpunt, en een eerste stap op de weg terug.
Een tijdje terug kocht ik een dubbel-dvd, met daarop de beide verfilmingingen van de musical, zowel de versie uit 1973 als de versie uit 2000. Boeiend daaraan is vooral dat beide versies vanzelfsprekend van dezelfde tekst en muziek uitgaan, maar dat de interpretaties toch totaal verschillend zijn. Dat wordt vooral duidelijk in de scene "Simon Zealotes". In de 1973-versie is dat vooral een scene waarin de apostel Simon de Zeloot Jezus aanbidt, en nog een beetje pleit voor een aanval op Rome. In de 2000 versie is Simon de Zeloot een soort stads-guerilla die probeert Jezus voor zijn karretje te spannen. Let wel, de tekst en muziek zijn identiek, het is de enscenering die het hele verschil maakt.
Dit bracht me op een kwestie die me vaker is opgevallen. Zoals duidelijk mag zijn uit mijn inleiding, heeft een verfilming van (stukken van) de Passie, of andere delen van het Evangelie, voor mij bepaald geen negatieve bijsmaak. In tegendeel, ik vind het geweldig dat kunstenaars, of dat nu musici, schilders of filmmakers zijn, hunt alenten gebruiken om hun interpretatie van Jezus te communiceren. Maar het valt me vaker op dat dergelijke interpretaties niet zelden worden aangevallen vanuit christelijke hoek, omdat ze niet voldoende letterlijk een herhaling van de Bijbel zijn.
Ik heb zelf juist het omgekeerde, een verfilming die probeert zo min mogelijk interpretatie te zijn, doet me niks. De Bijbel lezen kan ik zelf ook wel, daar heb ik geen kunstenaar voor nodig. Maar de interpretaties die me het meeste doen nadenken, mijn gevoel en mijn verstand prikkelen, zijn de interpretaties die veelal ook het meeste verzet oproepen. The Passion of the Christ zou te katholiek zijn (natuurlijk, die film is zo Mariologisch als maar kan, als je het mij vraagt), The last temptation of Christ zou godslasterlijk zijn, Jesus Christ Superstar ook, en Life of Brian wordt al helemaal uitgespuugt in sommige kringen heb ik gemerkt.
Uit nieuwsgierigheid dus, hoe kijken jullie aan tegen het verschijnsel van artistieke interpretatie, met name in film, van (delen uit) het Evangelie?
