Het probleem is dat velen proberen "de bezwaarden" als een homogene groep te zien. Dat is het bepaald niet. Het begrip is niet eens scherp afgebakend. Laat ik een en ander op een rijtje proberen te krijgen.
-
Reformanda is een vereniging, die al jaren geleden zich sterk wilde maken voor "doorgaande reformatie". Voor zover ik weet, is het ledenbestand van Reformanda tamelijk groot, stabiel en gevarieerd.
In het blad Reformanda wordt een speciale rol gespeeld door de
jongerenredactie. Deze groep kiest in veel opzichten een genuanceerdere insteek, zeker in hun publicaties.
- Het waren ook o.m. leden van deze jongerenredactie die een poging deden tot het opzetten van een discussieplatform:
www.95stellingen.nl. Daarop is veel negatieve kritiek geleverd, maar laten we eerlijk zijn: hier kun je een beargumenteerde blauwdruk vinden van de hoofdstroom van het "bezwaarde" denken.
- In twee brochures en enkele artikelen (o.m. in
Eredienst) publiceerde het echtpaar Vreugdenhil al sinds begin jaren '90 kritische kanttekeningen bij de ontwikkelingen rond het kerklied en liturgie. Later hielden ze her en der in het land een aantal lezingen over deze onderwerpen. Hun website is ook gekoppeld aan internationale theologische artikelen uit behoudende hoek. De familie Post opende een website met verscheidene links.
- In Zwijndrecht brachten de gebroeders Bezemer een pamflet uit, dat in eerste instantie bedoeld was ter voorlichting en inleiding op een plaatselijke gemeentevergadering over de actuele kwesties. Via post naar familie, kopieëerapparaten en postvakjes werd
Aanvulling ongewild een landelijk blad. Het is de meest aggressief beargumenteerde kritiek op de kerkelijke ontwikkelingen; de kritische toon blijkt ook uit de website die vervolgens werd opgericht, waarin modellen voor bezwaarschriften voor de komende synode werden aanbevolen.
- Op zeker moment ging Reformanda in conclaaf met voornoemde groepen. Er werd een besloten vergadering belegd waarin werd overlegd hoe verder te handelen. De ongeveer 50 aanwezigen waren hierover verdeeld, hoewel er veel onderlinge herkenning was.
- Kort hierna werd de
LWVKO opgericht op een publieke vergadering, belegd door Reformanda i.s.m. Aanvulling. Deze werkgroepen stelt zich tot doel voorlichting te geven; ze heeft dat gedaan middels pamfletten en door de Oproep tot Bekering (in opdracht van Reformanda).
- Bij de afscheidingen die zich binnen drie gemeenten voltrokken waren enkele hoofdpersonen van bovenstaande groepen betrokken, maar veel van hen ook niet. Datzelfde geldt voor de initiatieven van 11 en 20 september. (Wat die laatste twee betreft: hieruit blijkt duidelijk dat er verschillende stromingen zijn. John Boot is zeker een "bezwaarde", die een eventuele scheuring legitimeert; maar i.t.t. Van Gurp pleitte hij ervoor nog langer te wachten.)
Ik heb het erg leerzaam gevonden om de discussie
tussen de bezwaarden onderling mee te maken. De "goeroe's", om zo maar eens de mensen-met-hoofd-boven-maaiveld aan te duiden, verschillen op veel punten van mening.
De opmerking van Van Gurp dat het niet zozeer gaat om "Liedboek", "Echtscheiding" of "Zondagsrust" is belangrijk. De gemeenschappelijke deler van de 'bezwaarden' is namelijk niet terug te voeren op deze punten. Ter illustratie: op een bijeenkomst in Alblasserdam (meen ik) sprak mw. Vreugdenhil-Busstra over het Liedboek, gevolgd door een der br. Bezemer over de zondagsrust. De eerste spreekster zou die tweede toespraak nooit zou gehouden hebben.
De term "compromisbereidheid" is een aardige typering. Waar m.i. de herkenning tussen bezwaarden onderling vooral in ligt, is de constatering dat er nogal flexibel wordt omgegaan met veel traditie, die tot voor kort algemeen aanvaard en vanuit de Schrift onderbouwd werd. De nadruk is verschoven van het zoeken naar Bijbelse richtlijnen naar het relativeren van richtlijnen.
En, zoals ik al eerder heb aangegeven, daaronder zou heel goed een basaler verschil kunnen zitten. Dat zou gezocht moeten worden in de richting van hermeneutiek: bijbeluitleg en vooral het omgaan met de bijbel.
De bezwaarden liggen bepaald niet op één lijn, maar zijn wel bezorgd om één ding: de vrijgemaakte kerken zijn niet meer scherp in de gehoorzaamheid aan God en zijn Woord, maar gaan teveel hun eigen gang. Dat bindt hen samen. En dat is ook de zaak waarop verder zou moeten worden ingegaan.
