Auteur Topic: Schriftkritische gedachten?  (gelezen 25089 keer)

pjotr

  • Berichten: 388
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #150 Gepost op: juli 17, 2003, 05:16:26 pm »
Ben net weer terug van Terschelling, zal even reageren op Gideon

quote:

Wanneer wordt schriftkritiek in negatieve zin gebruikt en wanneer is het niet van toepassing?
Schriftkritiek is een leeg woord, een etiket waar mensen elkaar mee om de oren slaan, omdat ze inhoudelijk de discussie niet aandurven of aankunnen. Dit leid ik af uit het gebruik van het woord: als van iemand gezegd wordt dat ie schriftkritiek heeft, is dat altijd negatief voor die persoon.

quote:

en hoe kun je beweren dat niemand God heeft gezien?
Je hebt gelijk dat in het OT enkele malen wordt gezegd dat God wel wordt gezien, dit is tegenstrijdig met de keren dat gezegd wordt dat niemand ooit God heeft gezien. Neem ook die tekst van: "zij zagen God en zij aten en dronken" bij de verbondssluiting. Ik ga daarbij uit van het NT als doorslaggevend.

quote:



Je schrijft verder dat, in het NT enkele keren wordt aangegeven dat de kennis over God toegenomen is t.o.v. het OT: Dit is toch onzin, hoe zou dat kunnen, de hele bijbel is door de Geest ingeblazen oftewel geinspireerd. God weet toch zelf wel hoe het in elkaar steekt? Dit zijn toch geen argumenten.

Is mijn kritiek in dit geval gerechtvaardigd of is het niet van toepassing?
Terecht stel je kritische vragen. Zo kom je verder, zo ga je in op argumenten.

Ik ga niet uit van een inspiratieleer waarbij de Bijbel als geheel uit de hemel is gevallen, in welke vorm dan ook. Eerst was er het OT, daarna het NT. Ik denk dat de teksten die ik heb weergegeven goed weergeven dat er een toename is van kennis van God in het NT. God is eerst door zijn profeten en engelen tot het volk gekomen. Daarna in zijn Zoon. Degenen die het OT het trouwst bewaarden, de Farizeeen en Schriftgeleerden bleken er naast te zitten. Door Christus kon de offerdienst stoppen. De Geest zou niet meer op enkelingen komen, maar op allen uitgestort worden. Allen zullen God kennen.  

Ik vind het geen probleem om een ontwikkeling te ontdekken in de Bijbel. De Bijbelboeken vertonen een strijd om zowel Gods barmhartigheid als Gods rechtvaardigheid recht te doen. De profeten wisten nog niet goed waarover zij profeteerden, (schrijft Petrus), dat is met het NT duidelijk geworden. Het is voor mij een stuk herkenning dat ook de profeten moeite hadden om te geloven, de Bijbel is door mensen geschreven en daarom onvolkomen. De Bijbel is wel binnen het kader van de Christelijke gemeente voldoende om God te leren kennen zoals Hij zich geopenbaard heeft in zijn Zoon.

skeptic

  • Berichten: 175
  • Ratione Dubi
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #151 Gepost op: juli 17, 2003, 08:58:38 pm »

quote:

op 16 Jul 2003 00:49:33 schreef gesp:
[...]

Is dat een feitelijke onmogelijkheid (omdat God niets aan mensen bekend heeft gemaakt) of een metafysische onmogelijkheid (omdat het voor mensen onmogelijk is iets van God te weten)?

[...]

In een ander topic heb je toch toegegeven dat we ook onszelf niet kunnen vertrouwen?
/Edit: Oh sorry, dat was Marcel Klein.
Eigenlijk denk je nog steeds dat we dezelfde persoon zijn, is echt niet waar.

skeptic

  • Berichten: 175
  • Ratione Dubi
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #152 Gepost op: juli 17, 2003, 09:01:18 pm »
Citaat
op 15 Jul 2003 18:49:12 schreef gideon:
Skeptic,
je hoeft voor de rechter niet tegen je naaste familie te getuigen (verschoningsrecht).

Begrijp niet wat je hier bedoelt.

skeptic

  • Berichten: 175
  • Ratione Dubi
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #153 Gepost op: juli 17, 2003, 09:30:44 pm »
Citaat
op 16 Jul 2003 11:01:45 schreef gideon:
skeptic,
Mag ik ook vragen wat er gebeurd is, dat je je vertrouwen in Jezus hebt opgezegd, of ben ik dan onbescheiden?
Citaat
[

Nee, je bent niet onbescheiden, het is niet dat ik teleurgesteld ben door de kerk of door kerkmensen. Maar de enige reden is, door kritisch over mijn geloof na te denken. Ook ik ben opgevoed met het geloof, maar was gelukkig in staat er kritisch over na te denken en er los van te komen. Voor velen is dat schijnbaar niet weggelegd. Maar als het eenmaal zover is, wordt het meestal ervaren als een bevrijding.
Nu ik het toch over dit onderwerp heb, stel dat je geboren was in een Moslim cultuur, hoe groot was dan de kans dat je nu een Christen was. Of zou God dan hebben gezorgd, dat je, door na te denken, los kon komen van je geloof en zo Christen kon worden, met het oog op de uitverkiezing? m.a.w. Gaan al die Moslims verloren omdat ze, net zoals jij, zo vast zitten aan hun religie?

Citaat
[
Wb de farao: die had niet een fout gemaakt, maar was een antieke tiran en wreedaard: hij vermoordde bv niet alleen de eerstgeborenen maar alle jongens van de Israëlieten die werden geboren.
God heeft hem negen maal steeds ernstiger gewaarschuwd...
Wat vind jij van een God die jouw kinderen rustig laat vermoorden?
Citaat
[

Ik weet wel wat ik vind van een God die mijn kinderen zou vermoorden.

quote:

[
De Schepper heeft niet alleen de zeer goede schepping geschapen waar wij bij horen, Hij heeft ook een handleiding gegeven voor hoe het leven goed kan zijn. Als wij  als vrije mensen het beter weten en er ons niet aan willen houden, gaat de boel kapot. Maar Degene die alles gemaakt heeft laat zijn werk niet vernietigen. Dat is onze troost en hoop. En dat heeft Hij bewezen, zo'n 2000 jaar geleden.
Wat heeft Jezus dan wel bewezen? Volgens Jezus zou het allemaal binnenkort gaan gebeuren: Mattheus 24:34  Voorwaar, Ik zeg u: Dit geslacht zal geenszins voorbijgaan, totdat al deze dingen zullen geschied zijn.

skeptic

  • Berichten: 175
  • Ratione Dubi
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #154 Gepost op: juli 17, 2003, 09:39:53 pm »

quote:

op 16 Jul 2003 00:49:33 schreef gesp:
[...]

Is dat een feitelijke onmogelijkheid (omdat God niets aan mensen bekend heeft gemaakt) of een metafysische onmogelijkheid (omdat het voor mensen onmogelijk is iets van God te weten)?


Als een godheid zich aan ons bekend zou maken, hoe moeten we dan weten of hij de waarheid spreekt. 2 corinthe 11:14  En het is geen wonder; want de satan zelf verandert zich in een engel des lichts. Die zou het evengoed kunnen zijn, wij zijn niet in staat zo'n verschijning te controleren op echtheid.

In een ander topic heb je toch toegegeven dat we ook onszelf niet kunnen vertrouwen?
/Edit: Oh sorry, dat was Marcel Klein.
[/quote]

Precies.

skeptic

  • Berichten: 175
  • Ratione Dubi
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #155 Gepost op: juli 17, 2003, 09:42:58 pm »

quote:

op 16 Jul 2003 15:35:21 schreef gideon:
vervolg aan skeptic.

laatste zin moet ietsje anders: o.a. bewezen.

En nog over Paulus:
hij bedoelt te zeggen: ik wist wel dat ik moest zorgen dat ik jullie niet tot last was.
Immers, anders hadden ze misschien gedacht te maken te hebben met een uitvreter.
Dat is het dan helemaal, die listigheid, die in dit geval niets slechts maar iets goeds behelsde.
Teksten uit hun verband rukken is griezelig hoor.
Ik ruk niets uit zijn verband, Paulus zegt daar dat hij listig was en dat is wat ik zei.

gesp

  • Berichten: 450
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #156 Gepost op: juli 17, 2003, 09:51:40 pm »

quote:

op 17 Jul 2003 20:58:38 schreef skeptic:
[...]
Eigenlijk denk je nog steeds dat we dezelfde persoon zijn, is echt niet waar.
Sorry, maar ik ben me van geen kwaad bewust (of haal je nu zelf mensen door elkaar? ;) )
as blunt as Ockham's razor

skeptic

  • Berichten: 175
  • Ratione Dubi
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #157 Gepost op: juli 17, 2003, 09:57:14 pm »

quote:

op 17 Jul 2003 17:16:26 schreef pjotr:
Ben net weer terug van Terschelling, zal even reageren op Gideon
[...]

Schriftkritiek is een leeg woord, een etiket waar mensen elkaar mee om de oren slaan, omdat ze inhoudelijk de discussie niet aandurven of aankunnen. Dit leid ik af uit het gebruik van het woord: als van iemand gezegd wordt dat ie schriftkritiek heeft, is dat altijd negatief voor die persoon.

[...]

Je hebt gelijk dat in het OT enkele malen wordt gezegd dat God wel wordt gezien, dit is tegenstrijdig met de keren dat gezegd wordt dat niemand ooit God heeft gezien. Neem ook die tekst van: "zij zagen God en zij aten en dronken" bij de verbondssluiting. Ik ga daarbij uit van het NT als doorslaggevend. [...]

Terecht stel je kritische vragen. Zo kom je verder, zo ga je in op argumenten.

Ik ga niet uit van een inspiratieleer waarbij de Bijbel als geheel uit de hemel is gevallen, in welke vorm dan ook. Eerst was er het OT, daarna het NT. Ik denk dat de teksten die ik heb weergegeven goed weergeven dat er een toename is van kennis van God in het NT. God is eerst door zijn profeten en engelen tot het volk gekomen. Daarna in zijn Zoon. Degenen die het OT het trouwst bewaarden, de Farizeeen en Schriftgeleerden bleken er naast te zitten. Door Christus kon de offerdienst stoppen. De Geest zou niet meer op enkelingen komen, maar op allen uitgestort worden. Allen zullen God kennen.  

Ik vind het geen probleem om een ontwikkeling te ontdekken in de Bijbel. De Bijbelboeken vertonen een strijd om zowel Gods barmhartigheid als Gods rechtvaardigheid recht te doen. De profeten wisten nog niet goed waarover zij profeteerden, (schrijft Petrus), dat is met het NT duidelijk geworden. Het is voor mij een stuk herkenning dat ook de profeten moeite hadden om te geloven, de Bijbel is door mensen geschreven en daarom onvolkomen. De Bijbel is wel binnen het kader van de Christelijke gemeente voldoende om God te leren kennen zoals Hij zich geopenbaard heeft in zijn Zoon.


Dus jij zegt hier eigenlijk dat het O.T. niet is geinspireerd. Er staat dus geschreven wat mensen toen van God dachten. Dat is dus wat ik er ook van denk.

Maar van het N.T. denk ik hetzelfde. Misschien iets voor een nieuwe discussie?

pjotr

  • Berichten: 388
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #158 Gepost op: juli 17, 2003, 10:35:08 pm »

quote:

op 17 Jul 2003 21:57:14 schreef skeptic:
[...]


Dus jij zegt hier eigenlijk dat het O.T. niet is geinspireerd. Er staat dus geschreven wat mensen toen van God dachten. Dat is dus wat ik er ook van denk.

Maar van het N.T. denk ik hetzelfde. Misschien iets voor een nieuwe discussie?
Ik zeg niet dat het OT niet is geinspireerd. Ik zeg alleen dat ik niet een inspiratieleer geloof waarbij de Bijbel op wat voor manier ook uit de hemel is komen vallen. De schrijvers van het OT en NT hebben opgeschreven wat zij geloofden en zo is de Bijbel bij mij gekomen. En ik geloof dat het waar is, en in de Bijbel staat dat ik dat alleen kan geloven doordat de Heilige Geest in mij werkt.

De schrijvers van OT en NT zijn vast geinspireerd, -God heeft er op wat voor manier ook de hand in- maar ik geloof niet zo in die theorien van inspiratie. Ik hou me wat dat betreft aan wat de Bijbel zegt -en die zegt er niet zoveel over-.

skeptic

  • Berichten: 175
  • Ratione Dubi
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #159 Gepost op: juli 17, 2003, 11:01:42 pm »

quote:

op 17 Jul 2003 22:35:08 schreef pjotr:
[...]

Ik zeg niet dat het OT niet is geinspireerd. Ik zeg alleen dat ik niet een inspiratieleer geloof waarbij de Bijbel op wat voor manier ook uit de hemel is komen vallen. De schrijvers van het OT en NT hebben opgeschreven wat zij geloofden en zo is de Bijbel bij mij gekomen. En ik geloof dat het waar is, en in de Bijbel staat dat ik dat alleen kan geloven doordat de Heilige Geest in mij werkt.

De schrijvers van OT en NT zijn vast geinspireerd, -God heeft er op wat voor manier ook de hand in- maar ik geloof niet zo in die theorien van inspiratie. Ik hou me wat dat betreft aan wat de Bijbel zegt -en die zegt er niet zoveel over-.


Dit zegt jou bijbel er toch ook wel over.
2 Timotheus 3:16  Al de Schrift is van God ingegeven, en is nuttig tot lering, tot wederlegging, tot verbetering, tot onderwijzing, die in de rechtvaardigheid is;

Je zegt dat de schrijvers van beide testamenten vast geinspireerd waren. Je bent er wat onzeker over , heb ik het idee.

Als ze opschreven wat ze geloofden, zoals je zegt, dan is het dus niet geinspireerd.

pjotr

  • Berichten: 388
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #160 Gepost op: juli 17, 2003, 11:24:39 pm »

quote:

op 17 Jul 2003 23:01:42 schreef skeptic:
[...]


Dit zegt jou bijbel er toch ook wel over.
2 Timotheus 3:16  Al de Schrift is van God ingegeven, en is nuttig tot lering, tot wederlegging, tot verbetering, tot onderwijzing, die in de rechtvaardigheid is;

Je zegt dat de schrijvers van beide testamenten vast geinspireerd waren. Je bent er wat onzeker over , heb ik het idee.

Als ze opschreven wat ze geloofden, zoals je zegt, dan is het dus niet geinspireerd.
Inspiratie is gewoon een vage term. Jij hanteert vast een andere definitie van inspiratie dan andere mensen.

Om te geloven heb je de Heilige Geest nodig -volgens de Bijbel- dus als de schrijvers van de Bijbel gelovig waren, dan kwam dat door de Heilige Geest. Ze waren dus net zo geinspireerd als gelovigen nu.

skeptic

  • Berichten: 175
  • Ratione Dubi
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #161 Gepost op: juli 17, 2003, 11:48:26 pm »

quote:

op 17 Jul 2003 23:24:39 schreef pjotr:
[...]

Inspiratie is gewoon een vage term. Jij hanteert vast een andere definitie van inspiratie dan andere mensen.

Om te geloven heb je de Heilige Geest nodig -volgens de Bijbel- dus als de schrijvers van de Bijbel gelovig waren, dan kwam dat door de Heilige Geest. Ze waren dus net zo geinspireerd als gelovigen nu.


Er zijn massa's gelovigen die denken dat ze geinspireerd zijn, maar wie bepaald of dat echt zo is?
De meeste Christenen denken dat de bijbel waar is van kaft tot kaft, omdat het allemaal is geinspireerd door Gods geest. Voor mij is dat ook vaag maar voor veel Christenen is dat niet het geval.

gesp

  • Berichten: 450
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #162 Gepost op: juli 18, 2003, 08:35:05 am »

quote:

op 17 Jul 2003 21:39:53 schreef skeptic:
Als een godheid zich aan ons bekend zou maken, hoe moeten we dan weten of hij de waarheid spreekt. 2 corinthe 11:14  En het is geen wonder; want de satan zelf verandert zich in een engel des lichts. Die zou het evengoed kunnen zijn, wij zijn niet in staat zo'n verschijning te controleren op echtheid.
Mijn reactie op Marcel geldt, denk ik, ook hier: gesp op 18 Jul 2003 08:29.
as blunt as Ockham's razor

gideon

  • Berichten: 336
  • shalom!
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #163 Gepost op: juli 18, 2003, 04:38:17 pm »
voor pjotr: je reageert m.i. niet op uitspraken van mij maar van een ander.

skeptic,
je geloofde eerst in Jezus en toen ging je daarna pas je verstand gebruiken en geloofde je niet meer in Jezus? Hoe kan dat nou? God schakelt juist ons verstand in en niet uit. Geloof maakt kritisch: je laat je niet langer knollen voor citroenen verkopen.
Ik zit niet vast, zoals je suggereert, maar voel me juist vrij door dat geloof. Daardoor ben ik in mijn denken namelijk vernieuwd. Ik heb de dingen leren relativeren, inclusief dat zogenaamd geweldige menselijke verstand. Wat voor ogen en voor handen is - dat is God zij dank niet het een en het al!  

Jezus wist niet alles (zie Handelingen 1) maar in jouw citaat bedoelt hij denk ik: het menselijk geslacht zal geenszins voorbijgaan, en niet: deze huidige generatie.

Ik weet niet meer wie, maar iemand van ons zei: als God zich bekend maakt - hoe weet je dan dat Hij betrouwbaar is.
In de bijbel is het zo dat je Hem leert kennen uit zijn daden. Vandaar dat de tien geboden beginnen met zijn visitekaartje, opdat ze zouden begrijpen dat het vervolg ook betrouwbaar is, dat Hij Dezelfde is. Hij heeft ze bevrijd uit de slavernij en dus kunnen ze varen op zijn kompas: dan gaan ze goed.
Verder zijn er van zijn openbaring ongeveer 66 getuigen die elkaar bevestigen! Ter vergelijking: in de islam is er maar eentje:Mohamed. En over zijn ervaring in de grot bestaat in eerste instantie bij hemzelf de nodige twijfel; dat is bij de profeten van de bijbel heel anders. Ik vrees dat hij er goed aan gedaan zou hebben om vol te houden dat hij benaderd was door een djin, een boze geest. Hij is daarvan af gepraat door anderen.
Dus ook hier geldt: gebruik alsjeblieft wèl je verstand.
Of iemand betrouwbaar is kom je pas aan de weet in de omgang met zo iemand, of op getuigenissen.
De God van de bijbelse openbaring doet wat Hij zegt en zegt ook wat Hij doet. Daar kun je van op aan. Je weet wat je aan Hem hebt en zult moeten respecteren dat Hij is zoals Hij is - compleet met zijn donkere kanten. En daar heb je m.i. moeite mee.
Je wilt graag een god die anders is, een lieve sinterklaas. Maar ja, die[i/] bestaat niet:)

Je hebt Paulus listig genoemd met een negatieve[i/] ondertoon  - dat kan echt alleen maar als je de tekst uit z'n verband haalt.
gideon

skeptic

  • Berichten: 175
  • Ratione Dubi
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #164 Gepost op: juli 18, 2003, 04:53:18 pm »

quote:

op 18 Jul 2003 08:35:05 schreef gesp:
[...]

Mijn reactie op Marcel geldt, denk ik, ook hier: gesp op 18 Jul 2003 08:29

Als ik er nu een ander hypothetisch geval tegenover stel: er staat iemand tegenover je met een revolver, die zegt: "dit is een overval, geef je portemonee". Dan zou jij dus moeten antwoorden: "Hoe weet ik dat dit een overval is? Misschien is dit wel een grap, waar zit de verborgen camera? Of misschien bent u een hallucinatie? Of bent u een geesteszieke, die zich inbeeldt overvaller te zijn?"

Ik vrees dat deze reactie inderdaad "hypothetisch" is, en dat de werkelijke reactie is: geloven wat hij zegt. Tja, de rede is niet altijd zo sterk als we zouden willen.  

 .
Zo dat was dus jou reactie, hier ga ik dus niet op antwoorden ,je weet namelijk zelf ook wel dat dit een drogredenering is. En anders zou ik met klem willen vragen, denk er a.u.b. nog eens over na.

skeptic

  • Berichten: 175
  • Ratione Dubi
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #165 Gepost op: juli 18, 2003, 05:05:51 pm »

quote:

op 18 Jul 2003 16:38:17 schreef gideon:
voor pjotr: je reageert m.i. niet op uitspraken van mij maar van een ander.

skeptic,
je geloofde eerst in Jezus en toen ging je daarna pas je verstand gebruiken en geloofde je niet meer in Jezus? Hoe kan dat nou? God schakelt juist ons verstand in en niet uit. Geloof maakt kritisch: je laat je niet langer knollen voor citroenen verkopen.
Ik zit niet vast, zoals je suggereert, maar voel me juist vrij door dat geloof. Daardoor ben ik in mijn denken namelijk vernieuwd. Ik heb de dingen leren relativeren, inclusief dat zogenaamd geweldige menselijke verstand. Wat voor ogen en voor handen is - dat is God zij dank niet het een en het al!  

Jezus wist niet alles (zie Handelingen 1) maar in jouw citaat bedoelt hij denk ik: het menselijk geslacht zal geenszins voorbijgaan, en niet: deze huidige generatie.

Ik weet niet meer wie, maar iemand van ons zei: als God zich bekend maakt - hoe weet je dan dat Hij betrouwbaar is.
In de bijbel is het zo dat je Hem leert kennen uit zijn daden. Vandaar dat de tien geboden beginnen met zijn visitekaartje, opdat ze zouden begrijpen dat het vervolg ook betrouwbaar is, dat Hij Dezelfde is. Hij heeft ze bevrijd uit de slavernij en dus kunnen ze varen op zijn kompas: dan gaan ze goed.
Verder zijn er van zijn openbaring ongeveer 66 getuigen die elkaar bevestigen! Ter vergelijking: in de islam is er maar eentje:Mohamed. En over zijn ervaring in de grot bestaat in eerste instantie bij hemzelf de nodige twijfel; dat is bij de profeten van de bijbel heel anders. Ik vrees dat hij er goed aan gedaan zou hebben om vol te houden dat hij benaderd was door een djin, een boze geest. Hij is daarvan af gepraat door anderen.
Dus ook hier geldt: gebruik alsjeblieft wèl je verstand.
Of iemand betrouwbaar is kom je pas aan de weet in de omgang met zo iemand, of op getuigenissen.
De God van de bijbelse openbaring doet wat Hij zegt en zegt ook wat Hij doet. Daar kun je van op aan. Je weet wat je aan Hem hebt en zult moeten respecteren dat Hij is zoals Hij is - compleet met zijn donkere kanten. En daar heb je m.i. moeite mee.
Je wilt graag een god die anders is, een lieve sinterklaas. Maar ja, die[i/] bestaat niet:)

Je hebt Paulus listig genoemd met een negatieve[i/] ondertoon  - dat kan echt alleen maar als je de tekst uit z'n verband haalt.


Als je reageert, wil je dan mijn tekst waarover het gaat er bij laten staan? Dat maakt het reageren voor mij iets gemakkelijker.
Wat heb je ineens met Mohammed, heb ik daar iets over geschreven?

Ik heb moeite met zijn donkere kanten, Ja dat klopt.
Maar ik hoef geen God die anders is, Nee.
Die negatieve ondertoon? Dat is wat jij er van maakt.

gesp

  • Berichten: 450
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #166 Gepost op: juli 18, 2003, 05:23:56 pm »
Voor de goede orde eerst een overzicht van de discussie...

quote:

op 15 Jul 2003 22:15:24 schreef skeptic:
[...]
De waarheid die ik zou willen verkondigen is als volgt: Wij mensen kunnen van God niets weten, wij denken dat we iets weten, maar in werkelijk weten we niets. Ik nu, weet dat ik niets weet.

door gesp op 16 Jul 2003 00:49  edit: 16 Jul 2003 08:45
Is dat een feitelijke onmogelijkheid (omdat God niets aan mensen bekend heeft gemaakt) of een metafysische onmogelijkheid (omdat het voor mensen onmogelijk is iets van God te weten)?

op 17 Jul 2003 21:39:53 schreef skeptic:
Als een godheid zich aan ons bekend zou maken, hoe moeten we dan weten of hij de waarheid spreekt. 2 corinthe 11:14 En het is geen wonder; want de satan zelf verandert zich in een engel des lichts. Die zou het evengoed kunnen zijn, wij zijn niet in staat zo'n verschijning te controleren op echtheid.

door gesp op 18 Jul 2003 08:35
Mijn reactie op Marcel geldt, denk ik, ook hier: gesp op 18 Jul 2003 08:29.  
[ ... tegenvoorbeeld: overvaller, impliciete strekking: als een gebeurtenis echt overweldigend is, komen we niet aan een rationele beoordeling toe, maar geloven we intuitief ... ]

op 18 Jul 2003 16:53:18 schreef skeptic:
Zo dat was dus jou reactie, hier ga ik dus niet op antwoorden ,je weet namelijk zelf ook wel dat dit een drogredenering is. En anders zou ik met klem willen vragen, denk er a.u.b. nog eens over na.



Als ik het dan nalees, moet ik toegeven dat het gewraakte tegenvoorbeeld beter past op de Marcel Klein dan hier. Maar dat het een drogredenering is, zie ik niet. Mijn punt was, dat de beoordeling van 'is iemands claim betrouwbaar of niet' niet altijd rationeel verloopt, en dat dat ook niet hoeft: soms is het intuitief duidelijk. Ik dacht dat bij een werkelijke verschijning van God, zoals ze wel in de bijbel beschreven staan, het wel duidelijk zou zijn wie er verschijnt.

Zou je misschien willen uitleggen waarom het een drogredenering is?
as blunt as Ockham's razor

skeptic

  • Berichten: 175
  • Ratione Dubi
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #167 Gepost op: juli 18, 2003, 08:14:00 pm »

quote:

op 18 Jul 2003 17:23:56 schreef gesp:
Voor de goede orde eerst een overzicht van de discussie...
[...]


Als ik het dan nalees, moet ik toegeven dat het gewraakte tegenvoorbeeld beter past op de Marcel Klein dan hier. Maar dat het een drogredenering is, zie ik niet. Mijn punt was, dat de beoordeling van 'is iemands claim betrouwbaar of niet' niet altijd rationeel verloopt, en dat dat ook niet hoeft: soms is het intuitief duidelijk. Ik dacht dat bij een werkelijke verschijning van God, zoals ze wel in de bijbel beschreven staan, het wel duidelijk zou zijn wie er verschijnt.

Zou je misschien willen uitleggen waarom het een drogredenering is?


Misschien is het niet echt een drogredenering, het voorbeeld klopt echter niet, als ik bedreigd wordt, ga ik uit zelfbehoud reageren, of de dreiging nu echt is of niet.

Als er een bovennatuurlijke entiteit aan mij verschijnt, die beweert God te zijn, dan zal ik willen weten of die claim klopt. Volgens jou is dat intuitief mogelijk, waarom denk je dat? Heb je dat al een keer meegemaakt? Het is bekend dat inboorlingen toen ze voor de eerste keer blanken zagen, soms dachten dat het goden waren, denk je echt dat wij het er beter vanaf zouden brengen?

Waarom zou volgens jou bij een verschijning zoals in de bijbel, het wel duidelijk zijn wie er verschijnt? Thomas had zelfs niet door dat Jezus voor hem stond, hij was dus zo verstandig om bewijs te vragen toen hij Jezus niet herkende.

Qohelet

  • Berichten: 1736
  • Vanitas vanitatum...
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #168 Gepost op: juli 26, 2003, 08:18:07 pm »
Ik wil graag reageren op de discussie die gaande was voordat skeptic en gideon in debat raakten. Begin juni vroeg @peecee zich af wat nu precies een metafoor is. Deze vraag lijkt me hoogst relevant, omdat "metaforisch bijbellezen" als een nieuwe, bevrijdende optie wordt gepresenteerd boven een verstard-letterlijke interpretatie van de Schrift. Dat gebeurt bijvoorbeeld in Woord op Schrift.

De woorden 'metafoor' en 'symbool' worden vaak door elkaar gebruikt en in tal van betekenissen. Meta-'ferô betekent "over-dragen", Latijn: trans-ferre. Al in de oudheid werd het gebruikt in de zin van 'metafoor'; Aristoteles gebruikt het woord metaforikos om aan te geven, dat iemand veel metaforen gebruikt.
Sym-'ballo is "samen-werpen", in de meest uiteenlopende betekenissen. In het bijzonder werd het afgeleide woord sym-'bolon door de Grieken gebruikt in de betekenis van 'teken', n.l. iets dat erop wijst dat iets anders er ook is. Voorbeeld (Aischylos): lampados to symbolon, "het signaal van een lichtbaken". In het bijzonder betekent symbolon een verdrag, dat gesloten werd door twee partijen die elk de helft van, bijvoorbeeld, een munt of bot als 'teken' meenamen.

In de taalkunde is een 'metafoor' iets heel algemeens. Je noemt de naam van een ding (zeg, A), terwijl je bedoelt iets te zeggen over een ander ding (B). De reden om een metafoor te gebruiken, kan van alles zijn: versieren van taal, benadrukken van een aspect, eufemisme, enz. Voor het communiceren met een metafoor is het belangrijk, dat de ontvanger weet, dat de uitspraken over A eigenlijk over B gaan. (Let op het karakteristieke woord, 'eigenlijk'!)
Er zijn verschillende manieren waarop de ontvanger een metafoor herkent. Het kan direct in de boodschap verwerkt zijn, door het gebruik van 'zoals' of 'als'. De bekende Homerische vergelijkingen zijn van dit soort: "Hij sprong uit de struiken te voorschijn, zoals een leeuw tevoorschijn springt wanneer hij enz. enz." Ook de gelijkenissen van Jezus vertonen die structuur. "Het koninkrijk van de hemelen is als een mosterdzaadje, ..."
Een ander signaal voor metaforisch taalgebruik is door taaluitingen zo te combineren, dat een letterlijke interpretatie onzinnig wordt. "De laars van Italie" is zo'n voorbeeld. Ook de context kan dit signaal afgeven. In Psalm 22 staat: "Ik ben een worm, geen man." Aangezien de context weinig compatible is met een letterlijke worm, kan dit alleen als metafoor gelezen worden.
Ten slotte bestaan er metaforen als conventies. Het kan een afspraak zijn om A te zeggen en B te bedoelen. Deze metaforen worden al gauw niet meer als metafoor ervaren. Bijvoorbeeld, de "tanden van een zaag".

Voor een metafoor is verder van belang, dat het duidelijk is welk aspect van A overgedragen moet worden naar B. "Ik ben een worm, geen man" bedoelt slechts een aspect van worm-zijn te vergelijken met de toestand van de psalmist. Dat is niet lichaamslengte of onbezieldheid; nee, het gaat hier over kwetsbaarheid, afzichtelijkheid, waardeloos zijn. De context maakt dit duidelijk.

In religie worden veel 'symbolen' gebruikt. Dat is een voorwerp A, dat bedoelt is om heen te wijzen naar een voorwerp of gebeurtenis B. Een bijbels voorbeeld van een symbool zijn de steenhopen die werden opgericht op historische plaatsen in de verovering van Kanaan door de Israelieten. De praktische functie van het symbool wordt expliciet uitgewerkt. "Als je kinderen zullen vragen: 'Papa, wat doen die stenen daar?', zul je zeggen: zus en zo heeft de HEER gedaan."
Een ander symbool in de Bijbel is de regenboog. "Mijn boog stel Ik in de wolken, opdat die tot een teken zij van het verbond tussen Mij en de aarde." Dit is nauwkeurig te vergelijken met de steen die Jacob opricht als verbond met Laban in Gen 31: "Deze steenhoop zij heden getuige tussen mij en u."

In recente publicaties worden de begrippen 'symbool' en 'metafoor' flink opgerekt, zonder dat men zich daar duidelijk rekenschap van geeft.

In een lezing op een Paascongres voor Gereformeerde Studenten (1999?) sprak prof. Van Bruggen over 'Van Symbolen tot Symbalen'. Hij zei, aan het eind van zijn lezing: "in zekere zin is het kruis van Christus een symbool van onze verlossing." In welke zin? Van Bruggen had het hier over het historische kruis van Christus, de houten paal waaraan Jezus op de Schedelplaats hing rond 30 n.C. Hij bedoelde niet te zeggen, dat het kruis als concretum pro abstracto, als metafoor, dienst deed om naar de hele historische situatie van Jezus' kruisdood te gebruiken.
De vraag die hierbij hoort -- en bij veel van deze symboliek-claims -- is: Als het kruis het verwijzende symbool is, waarheen wijst het dan? Onze verlossing? Is niet de kruisdood van Christus de realisatie van onze verlossing zelf? Of zit de verlossing van God en mensen stiekem ergens anders in de werkelijkheid, waarschijnlijk in de voor ons ontoegankelijke hemelse regionen?
Of verwijst het symbool naar iets dat misschien niet eens bestaat, of dat onbenoembaar is?

"Metaforisch bijbellezen" zou moeten betekenen: de bijbel zo lezen dat er meer dingen worden geinterpreteerd als metafoor. Er staat A, maar je begrijpt B. Er staat: "God schiep de wereld in zeven dagen, eerst licht, dan uitspansel enz.", je leest: ... ja, wat?
Is "God" een metafoor, of een echt persoon? Is "scheppen" wat hij deed, of deed hij iets anders, of deed hij niets? "Dag" is in ieder geval metafoor, net als "morgen" en "avond". "Eerst" en "dan" slaan niet op een volgorde in tijd, maar op een rangorde in elementair-zijn, of het is gewoon een literair stijlfiguur.

Mijn kritiek: dit kan geen metafoor zijn, omdat er geen enkele aanwijzing is dat dit een metafoor is. Bovendien is volstrekt onduidelijk naar welke werkelijkheid de metafoor dan wél verwijst. Het spreken over metaforen of symbolen (A) klijkt wel mooi, maar neemt alle betekenis weg uit taal en religie als het eindpunt van de verwijzen (B) niet duidelijk is.

In sommige christelijke kringen worden metaforen en symbolen ad absurdum toegepast. De bijbelse metaforen worden verzelfstandigd (Liedboek 76: "O levensboom, O mosterdzaad"!); concrete begrippen worden vermetaforiseerd ("Wie mat de wateren met zijn holle hand ... weet gij het niet? Het woord!") Ik geloof dat dit gemakkelijk leidt tot het ontkennen van de realiteit die ons is geopenbaard en tot het aannemen van een eigen 'realiteit' die bestaat uit wegwijzers ('symbolen') die in de leegte wijzen.
als iemand eet en drinkt en het goede geniet bij al zijn zwoegen, dan is dat een gave Gods.


gesp

  • Berichten: 450
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #169 Gepost op: juli 27, 2003, 08:21:03 pm »
Een interessante post, Qohelet.
Helaas lijkt het alsof niet veel forumgebruikers deze onderwerpen interessant vinden. :|

quote:

door Qohelet op 26 Jul 2003 20:18
Metaforisch bijbellezen" zou moeten betekenen: de bijbel zo lezen dat er meer dingen worden geinterpreteerd als metafoor. Er staat A, maar je begrijpt B. Er staat: "God schiep de wereld in zeven dagen, eerst licht, dan uitspansel enz.", je leest: ... ja, wat?
Is "God" een metafoor, of een echt persoon? Is "scheppen" wat hij deed, of deed hij iets anders, of deed hij niets? "Dag" is in ieder geval metafoor, net als "morgen" en "avond". "Eerst" en "dan" slaan niet op een volgorde in tijd, maar op een rangorde in elementair-zijn, of het is gewoon een literair stijlfiguur.

Mijn kritiek: dit kan geen metafoor zijn, omdat er geen enkele aanwijzing is dat dit een metafoor is.
* "Dit kan niet" lijkt me erg sterk uitgedrukt.
* Een aantal "aanwijzingen" worden gegeven door JJT Doedens in hetzelfde Woord op Schrift. Op blz.95-97 geeft hij een aantal argumenten waarom je het hele verhaal metaforisch zou moeten lezen (hoewel hij het zelf slechts als argumenten voor "niet letterlijk-chronologisch" noemt).
* Of iets een metafoor is, daarvoor zijn niet altijd aanwijzingen binnen de tekst te vinden. Een metafoor herken je doordat een element (A in jouw terminologie) niet past in de context. "Niet passen" hangt af, van wat de lezer allemaal voor mogelijk houdt.
Ik heb eerder in deze draad al gewezen op Gen 7:11 : " ... en werden de sluizen des hemels geopend". In ons wereldbeeld past dit niet, want bij ons heeft de lucht geen sluizen. Wij zullen het dus metaforisch lezen. Maar bedoelde de schrijver het ook zo? Het zou best kunnen dat hij het letterlijk bedoelde.

De consequentie hiervan is, dat:
- er niet altijd aanwijzingen binnen de tekst zijn, die aangeven of iets metafoor is.
- het deels van je referentiekader/kennishorizon afhangt, wat je als metafoor ziet. Als je kennishorizon verschilt, kan dat tot afwijkende beoordelingen leiden.
- ook buitenbijbelse informatie kan een rol spelen in die beoordeling.

Het begrip metafoor wordt op verschillende niveaus ge-(of mis?)-bruikt: een term in een zin kan als metafoor benoemd worden, maar ook een hele episode: in het geval v Gen 1 is dat laatste het meest voor de hand liggend. En De Bruijne wil  "metaforen" natuurlijk met name gebruiken in ethische vraagstukken.

(edit: enkele taalfouten verbeterd)
« Laatst bewerkt op: juli 28, 2003, 08:54:18 am door gesp »
as blunt as Ockham's razor

Silvarin

  • Berichten: 32
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #170 Gepost op: juli 28, 2003, 01:32:51 am »
Genesis 1 is moeilijk als metafoor op te vatten als je wilt vasthouden aan het feit dat een metafoor altijd ergens heen verwijst. De schrijver die een metafoor gebruikt, heeft in zijn hoofd altijd het beeld voor zich van datgene wat hij metaforisch wil omschrijven. Het idee van een metafoor is dat je de beeldspraak leest en weet dat het beeldspraak is. Bovendien weet je welke werkelijkheid er achter de beeldspraak schuilt. Als je iemand uitschelt voor 'tonnetje', bedoel je niet dat hij werkelijk een ton is, en dat weet degene die je uitschelt ook maar al te goed.

De vraag is wat je aan moet met de mededeling dat Genesis metaforisch opgevat moet worden. Want we weten immers niet wat er echt gebeurd is. Wat verwijst waar naar toe? Het metafooridee is alleen vast te houden als je er van uitgaat dat Genesis is gedicteerd door God zelf. Hij alleen is immers in staat te weten waarheen de metafoor verwijst. Maar in de tekst zelf is geen enkele aanwijzing te vinden voor het feit dat we haar metaforisch moeten opvatten. Als ik heel eerlijk ben, dient zij zich aan als geschiedschrijving.

Het gebruiken van metaforen kan alleen als datgene wat je omschrijft volkomen duidelijk is. Het onstaan van het heelal, onze wereld, leven, lijkt me typisch een geval waarbij dat niet het geval is. Of Genesis 1 is geschiedkundig waargebeurd, wat ik niet geloof, of het is een poging om te omschrijven wat niet te omschrijven valt. Maar zeker geen metafoor. Simpelweg omdat je je niks voor de geest kunt halen waaarheen de metafoor verwijst. Metaforisch lezen lijkt een mooie oplossing om allerlei problemen te omzeilen maar kan hier absoluut niet toegepast worden. De metafoor is immers akelig leeg omdat de verwijzing onkenbaar is.
Could you believe in heaven if heaven was all you had? -SP-

gesp

  • Berichten: 450
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #171 Gepost op: juli 28, 2003, 08:21:55 pm »

quote:

door Silvarin op 28 Jul 2003 01:32    
Genesis 1 is moeilijk als metafoor op te vatten als je wilt vasthouden aan het feit dat een metafoor altijd ergens heen verwijst. De schrijver die een metafoor gebruikt, heeft in zijn hoofd altijd het beeld voor zich van datgene wat hij metaforisch wil omschrijven. [...] Bovendien weet je welke werkelijkheid er achter de beeldspraak schuilt.
Volgens mij wordt in de huidige discussie een ruimere definitie van metafoor gebruikt. Zo heeft De Bruijne het in Woord op Schrift (blz 126-127, wanneer hij B.Loonstra's visie bespreekt) over "Kennen is metaforisch" (zg. kentheoretische metafoor):

quote:

Woord op Schrift, blz 127
Je gebruikt termen uit jouw eigen leefwereld 'overdrachtelijk' om er iets mee te kunnen zeggen over die andere werkelijkheid. Door deze interactie van twee werkelijkheden kunnen ongekende aspecten aan de te kennen zaak verrassend oplichten. [...] Wij moeten onbekende werkelijkheden verwoorden in onze eigen termen.
Als Silvarin dan zegt

quote:

Silvarin: Of Genesis 1 is geschiedkundig waargebeurd, wat ik niet geloof, of het is een poging om te omschrijven wat niet te omschrijven valt.
... kiest hij blijkbaar voor de 2e optie. En volgens mij  valt dat wel degelijk onder "metaforisch bijbellezen".
as blunt as Ockham's razor

Silvarin

  • Berichten: 32
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #172 Gepost op: juli 28, 2003, 10:27:16 pm »
Ik begrijp absoluut dat mijn interpretatie van Genesis valt onder metaforisch bijbellezen, in de definitie die de Bruijne hanteert. Ik vind de term alleen een beetje bedriegelijk. De Bruijne spreekt van een interactie van twee werkelijkheden, maar het hele punt is dat wij in de ene werkelijkheid staan en totaal geen zicht hebben op de andere. De term metaforisch lezen geeft hoop op iets wat er niet is. Daarom heb ik liever dat een andere term wordt gebruikt.
Could you believe in heaven if heaven was all you had? -SP-

AW

  • Berichten: 838
  • Want de HEERE is goed; Zijn go
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #173 Gepost op: juli 29, 2003, 01:34:02 pm »
Ook is denk ik belangrijk om te achterhalen a. of er een verschil zit tussen een metafoor en een gelijkenis (in de zin zoals Christus deze legaal gebruikte), b. ze hetzelfde zijn , of hetzelfde bedoelen .

Een paar voorbeelden. Er is een verhaal in mijn familie dat mijn vader vroeger als klein kind niet wilde bidden dat hij 'een schaapje in Jezus' hoede..enz.' wilde zijn, omdat hij geen schaap wilde worden. Het klinkt grappig, maar op deze manier gingen en gaan veel mensen nog wel met sommige bijbelgedeelten om. Mijn vraag echter is, c., of je ook sommige stukken van de bijbel metaforisch of gelijkenisachtig kunt opvatten, en sommige letterlijk, of 'naar de letter'.

Een goede kennis van mij zegt dat alle gebeurtenissen in de bijbel echt gebeurt zijn, maar tweeerlei betekenis hebben. Ook een optie.

En dan nog: zou een metafoor slecht zijn, of minder zeggingskracht hebben. M.i. niet. Voorbeeld: wij zijn in Adam verdoemt betekent m.i. dat wij hetzelfde doen als Adam; m.a.w.: onze natuur is hetzelfde. Het betekent echter weer niet dat wij veroordeeld worden omdat Adam iets geflikt heeft.
Ps. 111:10

Qohelet

  • Berichten: 1736
  • Vanitas vanitatum...
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #174 Gepost op: juli 29, 2003, 04:49:50 pm »
Het is misleidend om alles te willen opdelen in letterlijk-chronologisch en metaforisch.
Als je bedenkt dat God de wereld en geschiedenis ontworpen heeft en bestuurt, kun je wel nagaan dat Hij op geniale wijze werkelijkheid en metafoor/symbool door elkaar kan laten lopen. Het gaat me hier dus niet om de interpretatie van tekst maar van de geschiedenis.

Waar veel christenen in de eerste eeuwen (en ook wel in de middeleeuwen) terugvielen op de allegorie als leeswijze, heeft de kerk sinds de vierde eeuw en sinds de Reformatie het primaat gegeven aan lezen wat er staat.
Maar als je leest wat er staat, zeker in het Nieuwe Testament, dan ontdek je dat veel OT-teksten en OT-feiten een extra, verwijzende betekenis krijgen.
Je kunt dat een metafoor noemen; in het Grieks heet het een typos. Christus wordt een keer een anti-typos genoemd: Hij is degene naar wie verwezen wordt.
Die vorm van metaforisch lezen leer je in de bijbel zelf. (Het is opvallend dat juist vandaag de dag mensen protesteren tegen een Christelijke herinterpretatie van het "Joodse" OT.) Mozes was een type van de komende Christus. De offerdienst was een schaduw-vooraf van de nieuwe bedeling. In zekere zin in de schepping een type van de herschepping in Christus: zoals God door zijn machtig spreken licht en ruimte schiep, zo werkt zijn Geest in ons. Het mensenkind van Psalm 8 wordt in Hebreeen 2 een verwijzing naar het Mensenkind. De beeldende taal over  het verdelen van kleren in Psalm 22 wordt reeel bij het Kruis. De bede van overgave in Psalm 39 wordt het diepzinnige woord van de Drieenige God: "Vader, in uw handen beveel Ik mijn Geest".
Als zodanig is er in de bijbel veel ruimte voor metaforen. Het enige is, dat ze niet naar een vage werkelijkheid verwijzen, of een patroon geven voor het menselijk leven in het algemeen, of een poetische omschrijving van diepe aspecten van deze wereld, maar naar die Ene historische persoon, Jezus Christus van Nazaret, die de Zoon van God en de redder van de wereld is.
Het is misschien flauw, maar het NT brengt niet alleen metaforen aan het licht, maar lost ze ook glashelder op.
als iemand eet en drinkt en het goede geniet bij al zijn zwoegen, dan is dat een gave Gods.


Chaveriem

  • Berichten: 891
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #175 Gepost op: juli 30, 2003, 07:31:26 am »

quote:

op 29 Jul 2003 16:49:50 schreef Qohelet:
Het is misleidend om alles te willen opdelen in letterlijk-chronologisch en metaforisch.
Als je bedenkt dat God de wereld en geschiedenis ontworpen heeft en bestuurt, kun je wel nagaan dat Hij op geniale wijze werkelijkheid en metafoor/symbool door elkaar kan laten lopen. Het gaat me hier dus niet om de interpretatie van tekst maar van de geschiedenis.

Waar veel christenen in de eerste eeuwen (en ook wel in de middeleeuwen) terugvielen op de allegorie als leeswijze, heeft de kerk sinds de vierde eeuw en sinds de Reformatie het primaat gegeven aan lezen wat er staat.
Maar als je leest wat er staat, zeker in het Nieuwe Testament, dan ontdek je dat veel OT-teksten en OT-feiten een extra, verwijzende betekenis krijgen.
Je kunt dat een metafoor noemen; in het Grieks heet het een typos. Christus wordt een keer een anti-typos genoemd: Hij is degene naar wie verwezen wordt.
Die vorm van metaforisch lezen leer je in de bijbel zelf. (Het is opvallend dat juist vandaag de dag mensen protesteren tegen een Christelijke herinterpretatie van het "Joodse" OT.) Mozes was een type van de komende Christus. De offerdienst was een schaduw-vooraf van de nieuwe bedeling.


Ik heb met veel belangstelling het stuk gelezen. Maar het feit dat 'mensen protesteren tegen een Christelijke herinterpretatie van het "Joodse" OT' lijkt mij niet meer dan terecht. Wat mij betreft is het OT niet "Joods" maar Joods.
Verder schrijf je :"heeft de kerk sinds de vierde eeuw en sinds de Reformatie het primaat gegeven aan lezen wat er staat." .Ik wilde dat het zo was. De 'kerk' heeft sinds de vierde eeuw juist niet uitgedragen wat er stond. Ze heeft, om maar iets te noemen, de Shabat van de Eeuwige vervangen door de zondag, dag ter vereering van de zonnegod; Kerst ingevoerd, pasen een andere invulling gegeven, pinksteren heeft de kerk een andere invulling gegeven. Al deze feesten zijn door de kerk als vervanging in gesteld door feesten die de Eeuwige in zijn woord heeft een gesteld als een eeuwig durdende inzetting. En nergens, maar dan ook nergens staat dat deze inzettingen opgeheven zijn. Tot dusver zie ik dus niet dat de 'kerk' zich met letterlijke uitvoering heeft beziggehouden. Veeleer heeft de 'kerk' zich met afgoderij bezig gehouden. Met Calvijn zijn de afgodenbeelden pas de kerk uitgegooid, echter, heeft men helaas verzuimt om verder korte metten te maken met erfenissen uit de 'germaanse feesten' Die kerstboom is toch erg gezellig, en ja, wat moet je nu zonder Sinterklaas. En dan maar gek vinden dat Joden niets van christendom willen weten en beschuldigen van afgoderij. In dit opzicht hebben ze gelijk.
Verder heb ik wat moeite met het begrip 'afschaduwing'. Vooral omdat men daar gauw het woordje "slechts" voorzet, als iets negatiefs. Dit komt uit het grieks van meneer Plato, maar dat wist je al. In het Joods denken heeft het begrip schaduw een wat andere invulling, wat positief van aard is. Sorry, ik ben nogal kritisch, maar als ik zie hoe de 'kerk' het Woord heeft ingevuld, vind ik dat nogal willekeurig. De ene instelling vervangen door een eigen invulling, een andere afgeschaft en weer een andere wordt wel nageleeft..... Het riekt naar pure willekeur ;( :'(
mea culpa mea culpa mea maxima culpa

pjotr

  • Berichten: 388
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #176 Gepost op: juli 30, 2003, 06:15:17 pm »

quote:

op 26 Jul 2003 20:18:07 schreef Qohelet:
Mijn kritiek: dit kan geen metafoor zijn, omdat er geen enkele aanwijzing is dat dit een metafoor is. Bovendien is volstrekt onduidelijk naar welke werkelijkheid de metafoor dan wél verwijst. Het spreken over metaforen of symbolen (A) klijkt wel mooi, maar neemt alle betekenis weg uit taal en religie als het eindpunt van de verwijzen (B) niet duidelijk is.
Taalkundig gezien heb je denk ik gelijk. Toch denk ik dat de relaties binnen de teksten zelf wel kan laten zien wat de essentie van het gebeurde is, ook al kunnen we niet terug achter het verhaal van bijvoorbeeld Genesis 2 en 3. De relatie tussen God en mens wordt er beschreven. De relevantie van het gebeurde halen we uit dat wat we herkennen, dat wat in ons eigen denken past. Het vreemde maken we ons niet eigen, dat past niet. Als we het vreemde al interpreteren, dan doen we dat als zijnde Gods werkelijkheid. Als we zeggen: de slang heeft gesproken, dan is dat niet onze werkelijkheid, maar iets dat een wonder is, in gods werkelijkheid is het niet vreemd dat slangen spreken.

De verhalen uit de Bijbel hebben ons iets te zeggen als we ze zelf interpreteren, als we ze zelf als werkelijkheid beschouwen. Wanneer we onszelf daarin betrekken, dan verliest het letterlijk-historische of metaforische z'n relevantie. Hoe het verhaal zich verhoudt tot de werkelijkheid van de natuurkunde of de geschiedwetenschap is niet meer interessant, want het gaat erom in hoeverre wij ons door die verhalen laten aanspreken, in hoeverre het met onze werkelijkheid te maken heeft. En in dat hele interpretatieproces zie ik het metaforische, het verbinden van mijn begrip van de werkelijkheid met de werkelijkheid zoals die door de Bijbel geschetst wordt, terwijl beiden in begrippen vatten de wereld zoals God die gemaakt heeft.

Qohelet

  • Berichten: 1736
  • Vanitas vanitatum...
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #177 Gepost op: juli 30, 2003, 08:53:45 pm »

quote:

op 30 Jul 2003 07:31:26 schreef Chaveriem:
[...]
Verder heb ik wat moeite met het begrip 'afschaduwing'. Vooral omdat men daar gauw het woordje "slechts" voorzet, als iets negatiefs. Dit komt uit het grieks van meneer Plato, maar dat wist je al. In het Joods denken heeft het begrip schaduw een wat andere invulling, wat positief van aard is. Sorry, ik ben nogal kritisch, maar als ik zie hoe de 'kerk' het Woord heeft ingevuld, vind ik dat nogal willekeurig. De ene instelling vervangen door een eigen invulling, een andere afgeschaft en weer een andere wordt wel nageleeft..... Het riekt naar pure willekeur...

Meneer Paulus (of Shaoul) kan zich anders aardig vinden in de terminologie van meneer Plato.

Laat dan niemand u blijven oordelen inzake eten en drinken of op het stuk van een feestdag, nieuwe maan of sabbat, dingen, die slechts een schaduw zijn van hetgeen komen moest, terwijl de werkelijkheid van Christus is. (Col 2, 16.17)

Ik neem aan dat je refereert naar Plato's grotvergelijking. Daarin suggereert hij, dat het zijn van de aardse dingen niet anders is dan verschijnselen, flauwe afspiegelingen van de "echte", goddelijke Ideeen. Dat is absoluut niet compatible met het bijbels wereldbeeld, ook niet met het NT. In termen van metaforen: Plato definieert een ideale wereld B en bombardeert de hele aarde werekelijkheid A tot "slechts" metafoor voor B.

Je moet Paulus' "schaduw" anders interpreteren. Als een vliegtuig overkomt, zie je eerst de schaduw op de grond of de muur. De schaduw is net zo werkelijk als het vliegtuig. De betekenis van de schaduw is echter grotendeels een verwijzing naar het vliegtuig. Als je je blind staart op de schaduw vergeet je waar het echt over gaat.

Als je het hebt over de Joodse gebruiken, zoals Shabbath of Chag Hassukkoth of Poerim, realiseer je dan dat deze zijn ingesteld tot een eeuwige inzetting voor Israel. Herhaaldelijk wijzen de apostelen van Christus de joodse christenen terecht die deze inzettingen aan de heidense christenen willen opleggen. Zij zijn geen Joden! Er is, buiten de wet om, rechtvaardiging beschikbaar in Christus. After all, schrijft Paulus (en hetzelfde lees je in de Brief aan de Hebreeën), Het zijn maar schaduwen. De hele Joodse natie als verbondsvolk was een schaduw van de rijke uitdeling van het heil in Christus.

Wat dat betreft heeft de wet van Mozes niets te zeggen over ons, christenen uit de heidenen. Wij hebben ons geweten dat ons veroordeelt (Rom 2); en daarom zijn wij even goed op Christus aangewezen. Wij zijn dood voor de wet (Rom 7) en levend voor Christus. Wij moeten ons niet opnieuw een juk laten opleggen. Natuurlijk houd een christen zich aan allerlei gebruiken omdat hij weet, dat God dat graag ziet. Het bezoeken van erediensten (die ter ere van Christus op zijn Opstandingsdag wordt gehouden, op Hêméra Kuriákê), het geven van aalmoezen, en natuurlijk fatsoenlijk gedrag. Christenen moorden, stelen, roven, vloeken, etc. ook niet, want dat zijn werken van het Vlees, van de zonde, en geen werken van de Geest.
als iemand eet en drinkt en het goede geniet bij al zijn zwoegen, dan is dat een gave Gods.


gesp

  • Berichten: 450
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #178 Gepost op: juli 30, 2003, 09:16:10 pm »

quote:

door Qohelet op 29 Jul 2003 16:49 (dus niet het meteen bovenstaande)
Het is misleidend om alles te willen opdelen in letterlijk-chronologisch en metaforisch.

Daar ben ik het mee eens. Maar dat heeft als gevolg, dat we dus niets meer bij voorbaat letterlijk-historisch kunnen opvatten, omdat het gedeeltelijk een metaforische betekenis kan hebben.

quote:

Waar veel christenen in de eerste eeuwen (en ook wel in de middeleeuwen) terugvielen op de allegorie als leeswijze, heeft de kerk sinds de vierde eeuw en sinds de Reformatie het primaat gegeven aan lezen wat er staat.
"Lezen wat er staat" lijkt mij niet eenduidig. Dat blijkt al uit de reactie van Chaveriem. Als joden bijbellezen staan er hele andere dingen. De term "lezen wat er staat" is ook verwarrend, want elke lezer probeert te lezen wat er staat. De hele inzet van de discussie is juist: HOE moet je lezen wat er staat; op welk niveau van letterlijkheid? En de proponenten van 'metaforisch' zeggen dus dat het wat minder letterlijk bedoeld is, dan wij gewend zijn te lezen.

quote:

Qohelet
Maar als je leest wat er staat, zeker in het Nieuwe Testament, dan ontdek je dat veel OT-teksten en OT-feiten een extra, verwijzende betekenis krijgen.
[... typologieen ...]
Het is misschien flauw, maar het NT brengt niet alleen metaforen aan het licht, maar lost ze ook glashelder op.
Je kunt best nog een soort metafoor aan de discussie toevoegen, maar dat doet aan de noodzaak tot discussie over de andere soorten metafoor niets af. Dat "glashelder oplossen" geldt toch slechts voor enkele metaforen?

Pjotr (hierboven) lijkt me te zeggen dat bij bijbellezen mn draait om wat het betekent voor je geloof. Het letterlijke is voor je geloof niet zo belangrijk. Probleem is alleen dat de letterlijke details wel in allerlei gebruiken. Betekent 3 dagen exact 3x 24 uur, ongeveer 3 dagen of betekent het "een bepaalde tijd"?
as blunt as Ockham's razor

Qohelet

  • Berichten: 1736
  • Vanitas vanitatum...
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #179 Gepost op: juli 30, 2003, 10:21:43 pm »

quote:

op 30 Jul 2003 21:16:10 schreef gesp:
[...]
"Lezen wat er staat" lijkt mij niet eenduidig. Dat blijkt al uit de reactie van Chaveriem. Als joden bijbellezen staan er hele andere dingen. De term "lezen wat er staat" is ook verwarrend, want elke lezer probeert te lezen wat er staat. De hele inzet van de discussie is juist: HOE moet je lezen wat er staat; op welk niveau van letterlijkheid? En de proponenten van 'metaforisch' zeggen dus dat het wat minder letterlijk bedoeld is, dan wij gewend zijn te lezen.
[...]


Proponenten van 'metaforisch' doen net alsof een tekst geen eigen betekenis heeft, maar dat betekenis vrijwel geheel bepaald wordt door schrijver, lezer of sociaal kader. Daardoor komen ze gemakkelijk uit bij de stelling dat teksten per definitie poly-interpretabel zijn. Je kunt dus niet over 'de' betekenis van een tekst spreken.
Deze stellingname ligt nogal op de lijn van filosofen als Derrida. Ik kan me er niet in vinden. Het grappige is namelijk, dat zelfs in discussies over de betekenis van de bijbel alle discussianten net doen of ze precies begrijpen wat de ander bedoelt. Waarom zou ik niet wat anders bedoelen dan jij nu denkt dat ik bedoel? Precies, omdat ik dankzij taal in staat ben mijn gedachten voldoende nauwkeurig weer te geven om jou te laten weten wat ze zijn.

En dat konden de bijbelschrijvers ook. Ja, dat kan God ook in zijn Boek. De tekst in de Schrift draagt zelf betekenis. Er staat wat er staat. (Dat wil niet altijd zeggen dat de betekenis precies te achterhalen is, maar in de meeste gevallen is de bijbel duidelijk.) En ook als wat er staat niet letterlijk genomen moet worden, staat het er bij. De bijbel kent woorden als parabola (gelijkenis), allegoria (allegorie), typos (afbeelding), demuth/homoiôma (vergelijking), etc. en niet te vergeten het woordje ke-/hôs (zoals).

En kijk nu eens hoe Mozes bij het neerschrijven van Gen 1 zijn best deed om alles zo concreet mogelijk te maken! Yom (dag) betekent soms heel algemeen: tijdstip of periode. Gecombineerd met een getal ("een", "derde") is dat onzin. Je komt dat niet in de bijbel tegen. Als er ook maar iets van een numerieke specificatie in de buurt van yom staat, is het een doodnormale dag. Hoe wil je anders bijvoorbeeld Gen 29, 20; 33, 13 lezen? Niemand haalt het in zijn hoofd om daar te vertalen met "onbepaalde periode".

Vervolgens wordt ons tot zes keer toe verteld dat het avond en ochtend werd. Kan het concreter? In het begin van Gen 2 wordt gezegd dat de yom hasjavi`i gezegend werd omdat God rustte op die dag. Hoe waarschijnlijk is het, dat "yom nummer 7" zowel als geheiligde dag als als scheppingsperiode voorkomen? Of zou Mozes zo dom zijn geweest om een element uit een metafoor op te voeren als argument voor de werkelijkheid?

Hoogst onwaarschijnlijk. En dus lezen we gewoon wat er staat. Dat kan! Niemand zal protesteren als ik zeg, dat de letterlijke interpretatie van Genesis 1 een zesdaagse schepping is. De vraag is dus niet zozeer, wat er staat, maar of het letterlijk gelezen zou moeten worden.

Aangezien mensen altijd de gewoonte hebben gehad dingen letterlijk te nemen tenzij de context het tegendeel suggereert, moeten we dat met de bijbel ook doen.

quote:

gesp:
Je kunt best nog een soort metafoor aan de discussie toevoegen, maar dat doet aan de noodzaak tot discussie over de andere soorten metafoor niets af. Dat "glashelder oplossen" geldt toch slechts voor enkele metaforen?

Pjotr (hierboven) lijkt me te zeggen dat bij bijbellezen mn draait om wat het betekent voor je geloof. Het letterlijke is voor je geloof niet zo belangrijk. Probleem is alleen dat de letterlijke details wel in allerlei gebruiken. Betekent 3 dagen exact 3x 24 uur, ongeveer 3 dagen of betekent het "een bepaalde tijd"?

Met het aanduiden van typologie heb ik geprobeerd te laten zien dat een zekere metaforische interpretatie aan de bijbel (met name NT) niet vreemd is. Volgens deze manier van "metaforisch bijbellezen" hebben we het volste recht om te claimen dat Psalm 2 en 40 en 45 en 72 en 110 uiteindelijk over Christus gaan, en niet alleen maar over David. Maar daar wordt ons door Christus' eigen apostelen uitsluitsel over gegeven. Zij leggen uit dat de expliciete metafoor over de Knecht van de Heer (als een schaap dat stom is voor zijn scheerder...) eigenlijk en vooral gaat over Christus. Niet dat Hij een schaap is, maar wel dat Hij die Knecht is.

Maar ik wil de uitdaging wel aangaan, gesp: welke metafoor in de bijbel beschouw jij als een metafoor van een soort dat ik niet besproken heb? (Niet expliciet, geen typologie, etc.)
« Laatst bewerkt op: juli 30, 2003, 10:26:32 pm door Qohelet »
als iemand eet en drinkt en het goede geniet bij al zijn zwoegen, dan is dat een gave Gods.


Chaveriem

  • Berichten: 891
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #180 Gepost op: juli 30, 2003, 10:28:58 pm »

quote:

op 30 Jul 2003 20:53:45 schreef Qohelet:
[...]


1. Meneer Paulus (of Shaoul) kan zich anders aardig vinden in de terminologie van meneer Plato.

2. Laat dan niemand u blijven oordelen inzake eten en drinken of op het stuk van een feestdag, nieuwe maan of sabbat, dingen, die slechts een schaduw zijn van hetgeen komen moest, terwijl de werkelijkheid van Christus is. (Col 2, 16.17)

3. Ik neem aan dat je refereert naar Plato's grotvergelijking. Daarin suggereert hij, dat het zijn van de aardse dingen niet anders is dan verschijnselen, flauwe afspiegelingen van de "echte", goddelijke Ideeen. Dat is absoluut niet compatible met het bijbels wereldbeeld, ook niet met het NT. In termen van metaforen: Plato definieert een ideale wereld B en bombardeert de hele aarde werekelijkheid A tot "slechts" metafoor voor B.

4. Je moet Paulus' "schaduw" anders interpreteren. Als een vliegtuig overkomt, zie je eerst de schaduw op de grond of de muur. De schaduw is net zo werkelijk als het vliegtuig. De betekenis van de schaduw is echter grotendeels een verwijzing naar het vliegtuig. Als je je blind staart op de schaduw vergeet je waar het echt over gaat.

5. Als je het hebt over de Joodse gebruiken, zoals Shabbath of Chag Hassukkoth of Poerim, realiseer je dan dat deze zijn ingesteld tot een eeuwige inzetting voor Israel. Herhaaldelijk wijzen de apostelen van Christus de joodse christenen terecht die deze inzettingen aan de heidense christenen willen opleggen. Zij zijn geen Joden! Er is, buiten de wet om, rechtvaardiging beschikbaar in Christus. After all, schrijft Paulus (en hetzelfde lees je in de Brief aan de Hebreeën), Het zijn maar schaduwen. De hele Joodse natie als verbondsvolk was een schaduw van de rijke uitdeling van het heil in Christus.

6. Wat dat betreft heeft de wet van Mozes niets te zeggen over ons, christenen uit de heidenen. Wij hebben ons geweten dat ons veroordeelt (Rom 2); en daarom zijn wij even goed op Christus aangewezen. Wij zijn dood voor de wet (Rom 7) en levend voor Christus. Wij moeten ons niet opnieuw een juk laten opleggen. Natuurlijk houd een christen zich aan allerlei gebruiken omdat hij weet, dat God dat graag ziet. Het bezoeken van erediensten (die ter ere van Christus op zijn Opstandingsdag wordt gehouden, op Hêméra Kuriákê), het geven van aalmoezen, en natuurlijk fatsoenlijk gedrag. Christenen moorden, stelen, roven, vloeken, etc. ook niet, want dat zijn werken van het Vlees, van de zonde, en geen werken van de Geest.


Nu wordt het echt interessant....
1. Als je het niet erg vind denk ik daar iets anders over. Bij puntje 4 geef je zelf overigens ook een andere uitleg, en daar kan ik wel mee leven.

2. Hmmmmmm......

3. Yep, that's what I meant.

5 en 6. Niet alles is zoals het lijkt. Waar staat dat de wet van Moshe niet van toepassing is? Ik lees dat nergens, sterker nog, ik lees dat je de wet (instructie is een betere vertaling van het woord Torah) weldegelijk serieus moet nemen.
maar voordat ik daarmee verder ga leg ik je het volgende voor:
Wie is er meer; de meester of de knecht? Yeshua zegt:"Een knecht wordt nooit meer dan de meester." Welnu, de Meester zegt: (math 5)
17 Meent niet, dat Ik gekomen ben, om de wet of de profeten te ontbinden; Ik ben niet gekomen, om die te ontbinden, maar te vervullen.
18 Want voorwaar zeg Ik u: Totdat de hemel en de aarde voorbijgaan, zal er niet een jota noch een tittel van de wet voorbijgaan, totdat het alles zal zijn geschied.
19 Zo wie dan een van deze minste geboden zal ontbonden, en de mensen alzo zal geleerd hebben, die zal de minste genaamd worden in het Koninkrijk der hemelen; maar zo wie dezelve zal gedaan en geleerd hebben, die zal groot genaamd worden in het Koninkrijk der hemelen.

Wanneer de knecht iets zou zeggen wat anders is dan de Meester, dan moeten we een keuze maken. Wie gaan we dan volgen. De knecht of de Meester?
Het is overigens nog maar de vraag of Sha'ul iets anders zegt dan Yeshua, want:
Rom 6
15 Wat dan? Zullen wij zondigen, omdat wij niet zijn
onder de wet, maar onder de genade? Dat zij
verre.
16 Weet gij niet, dat wien gij uzelven stelt tot dienstknechten
ter gehoorzaamheid, gij dienstknechten
zijt desgenen, dien gij gehoorzaamt, of der zonde
tot den dood, of der gehoorzaamheid tot gerechtigheid? (detail: in het hebreeuws staat Tzadiqim ipv rechtvaardige. Tsadiq is een onschuldige (BH) of wel iemand die Torah naleeft)
Rom 7
7 Wat zullen wij dan zeggen? Is de wet zonde? Dat
zij verre. Ja, ik kende de zonde niet dan door de
wet; want ook had ik de begeerlijkheid niet geweten
[zonde te zijn], indien de wet niet zeide: Gij
zult niet begeren.
12 Alzo is dan de wet heilig, en het gebod is heilig,
en rechtvaardig, en goed.
1 Cor 7
39 Een vrouw is door de wet verbonden, zo langen
tijd haar man leeft; maar indien haar man ontslapen
is, zo is zij vrij, om te trouwen, dien zij wil,
alleenlijk in den Heere.
1 Cor 8
8 Spreek ik dit naar den mens, of zegt ook de wet
hetzelfde niet?
1 K o r i n t h i ë r s 1 4
21 In de wet is geschreven: Ik zal door lieden van
andere talen, en door andere lippen tot dit volk
spreken, en ook alzo zullen zij Mij niet horen, zegt
de Heere.
22 Zo dan, de [vreemde] talen zijn tot een teken niet
dengenen, die geloven, maar den ongelovigen; en
de profetie niet den ongelovigen, maar dengenen,
die geloven.
34 Dat uw vrouwen in de Gemeenten zwijgen; want
het is haar niet toegelaten te spreken, maar [bevolen]
onderworpen te zijn, gelijk ook de wet zegt.

Slechts een greep uit wat teksten. Ze zijn nogal uit zijn verband gerukt, maar als Sha'ul tegen de wet zou zijn, vanwaar deze positieve houding en waarom haalt hij de wet dan juist aan als het gaat om bv de positie van de vrouw?
Yochanan is overigens ook heel duidelijk over die wet:

1 joh 2:
3 En hieraan kennen wij, dat wij Hem gekend hebben,
zo wij Zijn geboden bewaren.
4 Die daar zegt: Ik ken Hem, en Zijn geboden niet
bewaart, die is een leugenaar, en in dien is de
waarheid niet;
5 Maar zo wie Zijn Woord bewaart, in dien is waarlijk
de liefde Gods volmaakt geworden; hieraan
kennen wij, dat wij in Hem zijn.
6 Die zegt, dat hij in Hem blijft, die moet ook zelf
alzo wandelen, gelijk Hij gewandeld heeft.

1 joh 3:
4 Ieder, die de zonde doet, doet ook de wetteloosheid,
en de zonde is wetteloosheid.
5 En gij weet, dat Hij geopenbaard is, opdat Hij de
zonden zou wegnemen, en in Hem is geen zonde.
6 Een ieder, die in Hem blijft, zondigt niet; een
ieder, die zondigt, heeft Hem niet gezien en heeft
Hem niet gekend.
7 Kinderkens, laat niemand u misleiden. Wie de
rechtvaardigheid doet, is rechtvaardig, gelijk Hij
rechtvaardig is;
Zonde is altijd gerelateerd aan wet. Hoe anders vast te stellen dat je de regels overtreedt (dit zegt Sha'ul trouwens ook). Vers 7, het hebreeuws wederom tzadiqim -> onschuldig; ook dit is gerelateerd aan regels, wat in dit geval ook uit de tekst valt op te maken.

Wat betreft de zoondag als rustdag. De invoering hiervan heeft niets te maken met de opstanding. Keizer constatijn had wat tegenstrijdige belangen in zijn koninkrijk, mede hierdoor heeft hij het besluit genomen om de shabbat te verruilen voor de zondag. Tot 325 na chr werden de Joodse feestdagen en andere inzettingen in de gemeenten gehandhaafd. Daarna pas werd onder druk van de katholieke kerk (althans, de voorloper daarvan) op straffe van de dood een eind gemaakt aan de Joodse gebruiken. Anders gezegd.; Al wie toch de oorspronklijke feestdagen en inzettingen wilden handhaven, werd ter dood gebracht. Lekker christelijk. O-)
Yeshua stond al op een feestdag op, te weten Yom Habikuriem. Dat komt ieder jaar terug. Daarmee heeft de opstandingsdag dus een eigen feestdag en eens te meer blijkt dan hoezeer den zondag uit de lucht gegrepen is. Overigens zegt Yesajahu in H56 vers 2:
2 Welgelukzalig is de mens, [die] zulks doet, en des
mensen kind, [dat] daaraan vastho
mea culpa mea culpa mea maxima culpa

pjotr

  • Berichten: 388
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #181 Gepost op: juli 31, 2003, 11:55:55 pm »

quote:

op 30 Jul 2003 22:28:58 schreef Chaveriem:
Niet alles is zoals het lijkt. Waar staat dat de wet van Moshe niet van toepassing is? Ik lees dat nergens, sterker nog, ik lees dat je de wet (instructie is een betere vertaling van het woord Torah) weldegelijk serieus moet nemen.
Als je dat erin leest, moet je dat doen, voor de zuiverheid van je geweten

quote:

Welnu, de Meester zegt: (math 5)
17 Meent niet, dat Ik gekomen ben, om de wet of de profeten te ontbinden; Ik ben niet gekomen, om die te ontbinden, maar te vervullen.
18 Want voorwaar zeg Ik u: Totdat de hemel en de aarde voorbijgaan, zal er niet een jota noch een tittel van de wet voorbijgaan, totdat het alles zal zijn geschied.
19 Zo wie dan een van deze minste geboden zal ontbonden, en de mensen alzo zal geleerd hebben, die zal de minste genaamd worden in het Koninkrijk der hemelen; maar zo wie dezelve zal gedaan en geleerd hebben, die zal groot genaamd worden in het Koninkrijk der hemelen.
Wat is alles dat zal zijn geschied? Ik lees daarin het lijden en sterven van Christus. Wie in Hem is, heeft de wet vervuld, is vrij van het oordeel en stapt het nieuwe leven binnen, zoals door oudtestamentische profeten is voorzegd (bijv aanhaling Joel in Handelingen).

quote:

12 Alzo is dan de wet heilig, en het gebod is heilig,
en rechtvaardig, en goed.
niets kwaads over de wet. Maar als de mens het goede kon doen, was Christus voor niets gestorven.

quote:

Wat betreft de zoondag als rustdag. De invoering hiervan heeft niets te maken met de opstanding.
Het gaat erom welke betekenis je eraan hecht. De Sabbat was een teken in het verbond van God met Israel, dat Hij hun in de rust zou brengen. Christenen vieren het avondmaal met de blik naar de toekomst wanneer Jezus de wijn met ons nieuw zal drinken. De zondag kan heel goed gebruikt worden om de opstanding te gedenken en daarbij het feit dat we allen opstaan tot een nieuw leven in de kracht van de Geest, waarin de wet van God in de harten geschreven is i.p.v. op stenen tafelen en met letters.

Qohelet

  • Berichten: 1736
  • Vanitas vanitatum...
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #182 Gepost op: augustus 01, 2003, 10:27:25 pm »

quote:

Chaveriem schreef:
(detail: in het hebreeuws staat Tzadiqim ipv rechtvaardige. Tsadiq is een onschuldige (BH) of wel iemand die Torah naleeft)

- [TWOT] This root basically connotes conformity to an ethical or  moral standard. It is claimed by Snaith (N. Snaith,  Distinctive Ideas of the OT, Schocken, 1964, p. 73)  "the original significance of the root ƒdq to have been  "to be straight." But he adds that it stands for a "norm."  Perhaps the origin of the word is not so clear or even  significant. Words having a secular origin often are  baptized into special meanings and a word originally  meaning straight may develop easily into a moral term  just so canon "rod, " "measuring rule" becomes a  standardized list of sacred books. tzedeq, then, refers  to an ethical, moral standard and of course in the OT  that standard is the nature and will of God. "The Lord  is righteous (tzaddîq) in all his ways and holy in all his  works" (Psa 145:17).

The earliest usages of tzedeq or tzadiqâ occur in relation  to the functions of judges. All of their deliverances or  decisions are to be according to the truth and without  partiality (Lev 19:15). It is applied similarly to weights  and measures (Lev 19:36). Commercial fraud and  deception are not allowed. In both these usages is seen  the basic sense of "not deviating from the standard."  The word describes three aspects of personal  relationships: ethical, forensic, and theocratic.
The ethical aspect involves the conduct of men with  one another. It is held by some (Achtemeier, The  Gospel of Righteousness, pp. 68-70) that righteousness  is the quality of relationships between individuals. What  follows from this view, however, is that righteousness  is a matter of current norms, Actually, righteousness is  exhibited only through conformity to standards set out  in the word of God.

The man who is righteous tries to preserve the peace  and prosperity of the community by fulfilling the  commands of God in regard to others. In the supreme  sense the righteous man (tzaddîq) is one who serves  God (Mal 3:18). Specifically, he, like Job, delivers the  poor and orphan, helps the blind along the way,  supports the weak and is a father (provider) to the poor  (Job 29:12-15). This was the righteous "clothing" of  Job's life. To return the poor man's pledged coat before  sundown so that it may serve as his night clothes is  righteousness (Deut 24:13), the purpose in this case  being the man's comfort. But the "righteousness"  consisted in obedience to God's law and conformity to  God's nature, having mercy for the needy and helpless.  Among other righteousnesses of Job were his care for  the traveler (Job 31:31-32), eschewing wealth for its  own sake (Job 31:24-25), thus not victimizing himself  or others in its pursuit. Nor did he squeeze out of his  servants the last ounce of effort (Job 31:13) having  their limits of strength and comfort in mind. Job's long  oath of innocence was a declaration of righteousness  as the three friends recognized (Job 32:1).

The tzaddîq gives freely (Psa 37:21), without regard  for gain. The presence of this kind of people is the  exaltation of the nation (Prov 14:34), and the memory  of the righteous man is a blessing. When men follow  God, righteousness is said to dwell in the city (Isa  1:21). But when sin rules, it becomes a harlot. To rule  on behalf of the wicked for a price is perversion of  righteousness, for it takes away the righteousness  (decency, Godlikeness) of the righteous (Isa 5:23).  David was (more) righteous than Saul because he  refused to slay Saul when unprotected (1Sam 24:7),  although God seemingly had given Saul into his hands.  The source of all this righteous conduct is the bestowal  of God's judgments (or laws) and righteousness on his  people (Psa 72:1-2).

The above discussion elucidates the message of the  prophets, whose cry for righteousness rang throughout  the land. Amos cried for justice in the gates (Amos  5:15, 24) that is, that right institutions be rightly  administered. All who function in public areas are to be  righteous in all they do-not for all they do. Beautiful  singing will not persuade God to accept corrupt  religious practice (Amos 5:23-24). Jeremiah declares  that justice and righteousness together means to deliver  the weak, to do no violence to them, nor to shed  innocent blood. This righteousness will preserve the  city (Jer 22:1-4).

Whether by nations or individuals, righteous conduct  can only be secured by plowing up fallow ground,  sowing in righteousness, and reaping in mercy, i.e.  making a new base for righteousness (Hos 10:12). All  must become new persons whose actions are governed  by the law of God. Righteous conduct issues from a  new heart (Ezek 36:25-27). Habakkuk puts it another  way: the just shall live by his faith (Hab 2:4). Isaiah (Isa  32:15-17) couples righteousness with the work of the  Spirit, all resulting in peace and therefore eternal,  assured quietness. It is possible that this thought lies  behind the figure in Psa 85:10 [H 11], "Righteousness  and peace have kissed each other." Because there has  been reconciliation between man and God, peace  comes to bless his way. Isaiah apparently refers to the  state of these people: "thy people shall all be righteous."  True ethics derive from imparted righteousness.

The forensic aspect of tzedeq applies to the equality of  all, rich and poor, before the law. The righteous one,  the tzaddîq, is not to be put to death (Exo 23:7) for the  law does not condemn him. The man who has the  position of right (the righteousness of the righteous,  tzideqat tzaddîq) in litigation must not be turned aside,  (Isa 5:23). It should be emphasized that in Israel's law  the judge was not considering a man's innocence with  regard to breaking a human law, but a man's  righteousness in regard to God's law. Today a man  may transgress a statute but be innocent before God.  In the OT law, to be innocent and to be righteous were  one and the same. The maintenance of righteousness is  frequently expressed by the Hiphil stem. This  construction refers to making righteous or to declaring  righteous.

The comparative status of right is expressed by Judah  in comparison to Tamar (Gen 38:26), i.e. she was  within her rights to act as she did, Judah was not. But  this is not a total approbation of her actions. A just or  true claim is a "righteousness" (Psa 17:1; Psa 18:20 [H  21]), always opposing the lie (Psa 37:6). In terms of an  individual involved in litigation, to be righteous means  to be free from guilt in relation to any infraction of law  (Gen 30:33). One is righteous who is declared to be  right (Exo 23:7; Deut 25:1). Such is Job's affirmation  (Job 19:7) (cf. The Argument of the Book of Job  Unfolded, W. H. Greeves [New York: 1891], p. 188. It  is the duty of judge and king to maintain righteousness  in the community; Exo 23:7-8; 1Chr 18:14; Prov  16:12).

Noah, Daniel, and Job were righteous (Ezek 14:14, 20).  Good conduct by an individual establishes a claim on  the Lord of deliverance from calamitous judgment.  Similarly, Gen 15:6 teaches that Abraham received  Isaac as his heir because his trust in God's promises  was accounted as righteousness.
tzedeq is used attributively when applied to God himself  as to his character. The Lord is the just judge (2Chr  12:6; Psa 11:7; Jer 12:1; Lam 1:18) even to the utmost  degree as the judge of all the earth (Deut 32:4; Psa  119:137; Isa 5:16). Therefore his standards, his  judgments set out in his word are righteous (Psa  119:144, 160, 172). Being everlasting, they are the  confidence of his people and will not fall. God's hate of  sin and love of righteousness (Psa 45:7 [H 8]) express  his essential righteousness. Therefore righteousness  and judgment are the habitation ("foundation" NASB,  NIV) of God's throne, i.e. they always characterize his  actions (Psa 97:2).
« Laatst bewerkt op: augustus 01, 2003, 11:04:44 pm door Qohelet »
als iemand eet en drinkt en het goede geniet bij al zijn zwoegen, dan is dat een gave Gods.


Qohelet

  • Berichten: 1736
  • Vanitas vanitatum...
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #183 Gepost op: augustus 01, 2003, 10:28:12 pm »
(vervolg TWOT over tzedek)

Corollary to the forensic aspect of God's  righteousness is the concept of salvation as vindication  (cf. Isa 1:27; Isa 46:13, in which teshû`â "salvation"  occurs in parallelism with tzediqâ. The salvation of  God appears in this righteousness, for God delivers his  people (Isa 51:lff). God is characterized as right in  delivering his people (Psa 85:9-11 [H 10-1]); Psa 97:2).  Cyrus is summoned to deliver God's people and is  therefore termed righteous (Isa 42:6; Isa 45:13).  Because God is always righteous, his saving action is  properly signified by his righteous right hand (Isa  41:10). His saving righteousness is expressed with  judgment, fidelity, and love (Psa 36:6-7 [H 7-8]) and  with power (Psa 71:19). Those who experience this  deliverance celebrate it in song (Psa 40; Psa 10 [H 11];  Psa 71:15-16).
The covenant or theocratic aspect involves the nation  of Israel, The covenant requires obedience to God by  the nation and is the way of his people (Psa 1:1-6; Deut  6:25), a way of righteousness. God is righteous, under  the covenant, when he delivers his people from trouble  (Psa 31:1 [H 2]), their enemies (Psa 5:8 [H 9]), the  wicked (Psa 37:6) and when he is vindicating Israel  before her foes or executing vengeance on them (Jer  11:20). It is appropriate that Israel be assured of  ultimate victory over her foes (Isa 54:14-17). In this  last event the Lord is both righteous and the savior (Isa  45:21).

Yet God is just to deliver the national sanctuary to the  sword of Israel's enemies on account of her sins.  God's judgment is just and Israel's evil conduct can in  no way be justified i.e. considered righteous. But the  righteous ones remember the covenant to do it, and  God's promise to them is their restoration (Isa 51:1-8).  For Israel to look to her maker involved repentance and  reform. On the basis of this new righteousness came a  deliverance. Israel in exile was far from righteousness  (Isa 46:12) but God would bring her back according to  his own righteousness (Isa 46:13). Rather than finding  here a meaning of deliverance, salvation or triumph for  tzediqâ as some do, it is better to find God's solution  of the problem of justification for the sinner in the  teaching of Isa 53 where the suffering servant justifies  sinners by bearing their sin. This same forensic  meaning of justification of the ungodly is a real  precursor of Rom 3:26. So Israel's restoration to the  land of promise is righteousness (Isa 46:12-13) and it is  in righteousness that the Lord raises up Cyrus to  restore Israel to the land (Isa 45:13). Such  righteousness will be set out before all the world, for  God will help Israel. In this fulfillment of the covenant  God is declared righteous (Isa 54:14), and Israel's  status is that of being righteous, tzaddîq.

The root presents a development or variety of usage. 1.  The abstract meaning of conformity to some standard  (Gen 15:6), Abraham measuring up to the requirement  of trust. 2. As a descriptive characteristic of God (Deut  32:4), as just and righteous, the standard being his own  will and nature as the supreme being. The illustration of  the potter and the clay, (Isa 45:9-12) points to the  appropriateness of the divine decision. 3. tzadiqâ or  tzedeq when applied to God mean righteousness, his  characteristics then becoming the ultimate standard of  human conduct. 4. The visitation of punishment on  moral infractions is an example of righteousness, as  were God's judgments on Pharaoh for refusing to  release the Israelites (Exo 9:27). To judge sin is, one  may say, a divine necessity for a righteous God 5. God  shows his righteousness in vindicating the deserving  among his people (Gen 18:25). Although that  righteousness may require punishment, it is followed  by mercy on repentance. 6. The work of justification is  seen when David pleads for forgiveness (Psa 51:14 [H  16]), calling on God to bestow deliverance without  regard to merit to fulfill his obligation to his own  standards. Implicit in this justification is the  substitutionary sacrifice for sin sincerely offered as  noted in Psa 51:16-19 [ H 18-211. These verses are no  later addendum to the Psalm. They give the OT parallel  to Rom 3:26. 7 Rom 7. The word describes the  righteous standing of God's heirs to salvation, with no  charge to be laid against them (Isa 54:17), this  righteousness, actually possessed by Messiah (Jer  23:6), is bestowed by him, thus pointing toward the  NT doctrine of Christ our righteousness. The  righteousness of God's heirs of salvation is the  righteousness of the Messiah attributed to them by God  through faith in the redemptive work of Messiah in  which God declares them righteous only because of the  grace provided through that redemptive work. 8.  Finally in post-exilic times the root develops to mean  benevolence, alms-giving etc. as acts of a godly man  (cf. Psa 112:9).

There are different concepts of the meaning of this  root. G. Schrenk cites Diestel and Kautzsch as working  out " thoroughly the 'idea of the consistent and  normative action of God (God himself being the norm  rather than standing under it)" (TDNT, 11, p. 195).  Schrenk himself, however, declares that " tzadiqâ  implies relationship. A man is righteous when he meets  certain claims which another has on him in virtue of  relationship" (ibid.). He does not attempt to prove this  concept of relationship, but he bases much on the idea  that "Deutero-Isaiah" always uses the image of a legal  dispute whereby God defends the people under  covenant to him much as an ancient eastern suzerain  promised to do in a suzerainty treaty. This covenant  concept is so paramount in Schrenk that he can say:  "This linking of right and salvation is most deeply  grounded in the covenant concept., tzadiqâ is the  execution of covenant faithfulness and the covenant  promises. God's righteousness as His judicial reign  means that in covenant faithfulness to His people He  vindicates and saves them" (ibid.). By this emphasis on  the covenant, God's righteousness becomes fidelity to  promises and there is no eternal justice of God to be  satisfied by a substitute. Indeed, rescue of the covenant  people from trouble is both righteousness, salvation,  and victory. Snaith writes from a similar viewpoint. He  holds that "the eighth century prophets use the word  tzedeq- tzadiqâ(righteousness) in an ethical sense....  Second Isaiah thought of tzedeq more from the point  of view of that which actually is established in this  world. It is that which triumphs and prospers" (op.  cit., p. 87). In a note (p. 89) he argues that only in the  very late passages of Isa 26:19 (Trito Isaiah, third  century) and Dan 12:2 (which he holds is Maccabean)  is there any teaching of a "resurrection life beyond the  grave." Therefore (since the other verses on  resurrection are retranslated and their teaching denied)  he says that righteousness, i.e. salvation, for the  Israelite "must involve the blessings of honor from men  and general prosperity." The biblical declaration of the  personal righteousness of the living God is thus  evaporated by critical theory.
als iemand eet en drinkt en het goede geniet bij al zijn zwoegen, dan is dat een gave Gods.


Qohelet

  • Berichten: 1736
  • Vanitas vanitatum...
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #184 Gepost op: augustus 01, 2003, 11:06:19 pm »

quote:

Chaveriem schreef:
Niet alles is zoals het lijkt. Waar staat dat de wet van Moshe niet van toepassing is? Ik lees dat nergens, sterker nog, ik lees dat je de wet (instructie is een betere vertaling van het woord Torah) weldegelijk serieus moet nemen.
maar voordat ik daarmee verder ga leg ik je het volgende voor:
Wie is er meer; de meester of de knecht? Yeshua zegt:"Een knecht wordt nooit meer dan de meester." Welnu, de Meester zegt: Meent niet, dat Ik gekomen ben, om de wet of de profeten te ontbinden; Ik ben niet gekomen, om die te ontbinden, maar te vervullen. Want voorwaar zeg Ik u: Totdat de hemel en de aarde voorbijgaan, zal er niet een jota noch een tittel van de wet voorbijgaan, totdat het alles zal zijn geschied.
Zo wie dan een van deze minste geboden zal ontbonden, en de mensen alzo zal geleerd hebben, die zal de minste genaamd worden in het Koninkrijk der hemelen; maar zo wie dezelve zal gedaan en geleerd hebben, die zal groot genaamd worden in het Koninkrijk der hemelen.
Neem de rest van de bergrede mee in je uitleg! Wat doet Jezus namelijk? Hij laat zien, dat "het houden van de wet" niet bestaat uit het volgen van letterlijke regeltjes, maar uit een consequente houding van overgave aan God, liefde voor de naaste en het verloochenen van zichzelf. De jonge Joodse man die bij Hem kwam om te vragen hoe hij Gods rijk in kon gaan, had de hele wet volbracht, zei hij; en hij noemt de geboden van de "tweede tafel" van de Dekaloog. Jezus zegt niet: je hebt de wet niet helemaal vervuld. Maar: "verkoop alles wat je hebt en geef het aan de armen".

quote:

Wanneer de knecht iets zou zeggen wat anders is dan de Meester, dan moeten we een keuze maken. Wie gaan we dan volgen. De knecht of de Meester?
Het is overigens nog maar de vraag of Sha'ul iets anders zegt dan Yeshua, want:
Wat dan? Zullen wij zondigen, omdat wij niet zijn onder de wet, maar onder de genade? Dat zij verre. Weet gij niet, dat wien gij uzelven stelt tot dienstknechten ter gehoorzaamheid, gij dienstknechten zijt desgenen, dien gij gehoorzaamt, of der zonde tot den dood, of der gehoorzaamheid tot gerechtigheid?
De brief aan de Romeinen is nu net de brief waarin Paulus schrijft dat de gehoorzaamheid aan de Joodse wet óók niet zaligmaakt! Daarom verbiedt hij ook te verwachten dat de Joden dit als voorwaarde aan de Christenen opleggen. Thans is echter buiten de wet om gerechtigheid Gods openbaar geworden, waarvan de wet en de profeten getuigen, en wel gerechtigheid Gods door het geloof in Jezus Christus, voor allen, die geloven; want er is geen onderscheid. (Rom 3, 21).

quote:

Rom 7,7: Wat zullen wij dan zeggen? Is de wet zonde? Dat zij verre. Ja, ik kende de zonde niet dan door de wet; want ook had ik de begeerlijkheid niet geweten [zonde te zijn], indien de wet niet zeide: Gij zult niet begeren. Alzo is dan de wet heilig, en het gebod is heilig, en rechtvaardig, en goed.
I love the context! Bijgevolg, mijn broeders, zijt ook gij dood voor de wet door het lichaam van Christus om het eigendom te worden van een ander, van Hem, die uit de doden opgewekt is, opdat wij Gode vrucht zouden dragen., vers 4 zelfde hoofdstuk. De wet is wel goed, en rechtvaardig en zo, maar zal ons niet redden. Dank zij Christus zijn we niet gebonden aan de wet, maar aan Hem! De wet is zeker ergens goed voor, namelijk om de ernst van zonde en onze oorspronkelijke ellende te laten zien. Jezus' verscherpen van de wet, bijvoorbeeld in Lukas 11, lokt bij zijn discipelen de gewenste reactie uit: dat kan toch niemand aan! (In dit geval, over echtbreuk: dan is het veiliger om helemaal niet te trouwen.) Juist: als we door de wet beoordeeld zouden worden, zouden we allemaal veroordeeld worden. Maar nu is Hij er, Christus, wiens juk licht is.

quote:

1 Cor 7: Een vrouw is door de wet verbonden, zo langen tijd haar man leeft; maar indien haar man ontslapen is, zo is zij vrij, om te trouwen, dien zij wil, alleenlijk in den Heere.
In vs 19 schrijft Paulus zelfs: Want besneden zijn betekent niets, en onbesneden zijn betekent niets, maar wèl het houden van Gods geboden. Het houden van Gods geboden, dat is het onderhouden van Jezus' geboden. Zijn apostelen zijn er duidelijk over dat dit niet het houden van regeltjes uit de Joodse wet is, maar het algemene gebod van liefde voor God en de naaste.

quote:

1 Cor 9 (niet 8): Spreek ik dit naar den mens, of zegt ook de wet hetzelfde niet?
Alweer: waarom zegt Paulus dit? Hij claimt maar liefst dat de wet hier niet gaat over ossen, maar typologisch over hem als apostel. Een herinterpretatie van de Mozaische wet, dus!

quote:

1 Cor 14: In de wet is geschreven: Ik zal door lieden van andere talen, en door andere lippen tot dit volk spreken, en ook alzo zullen zij Mij niet horen, zegt de Heere. Zo dan, de [vreemde] talen zijn tot een teken niet degenen, die geloven, maar den ongelovigen; en
de profetie niet den ongelovigen, maar dengenen, die geloven.
De "wet", inderdaad de Instructie van het Berith Hayesjanah, het oude verbond (2 Cor 3,14), waarover een sluier ligt die weggenomen is in Christus. Wat de profeet Yesajahu spreekt, slaat dus op de Christelijke kerk, waarin in tongen gesproken wordt door de kerkleden, om daarmee voor de ongelovigen tot een teken te zijn.

quote:

Dat uw vrouwen in de Gemeenten zwijgen; want het is haar niet toegelaten te spreken, maar [bevolen] onderworpen te zijn, gelijk ook de wet zegt.

Slechts een greep uit wat teksten. Ze zijn nogal uit zijn verband gerukt, maar als Sha'ul tegen de wet zou zijn, vanwaar deze positieve houding en waarom haalt hij de wet dan juist aan als het gaat om bv de positie van de vrouw?
Samengevat, Paulus herinterpreteert deze tekst in het licht van de gekomen Mesjiach, die heeft laten zien dat de wet over Hem spreekt, en over de ellende van de mens in zijn zonde, waardoor de Wet hem veroordeelt; maar wie van Christus zijn, zijn vrij van de wet.
« Laatst bewerkt op: augustus 01, 2003, 11:13:21 pm door Qohelet »
als iemand eet en drinkt en het goede geniet bij al zijn zwoegen, dan is dat een gave Gods.


Qohelet

  • Berichten: 1736
  • Vanitas vanitatum...
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #185 Gepost op: augustus 01, 2003, 11:07:17 pm »

quote:

Yochanan is overigens ook heel duidelijk over die wet:
1 joh 2: En hieraan kennen wij, dat wij Hem gekend hebben, zo wij Zijn geboden bewaren. Die daar zegt: Ik ken Hem, en Zijn geboden niet
bewaart, die is een leugenaar, en in dien is de waarheid niet; Maar zo wie Zijn Woord bewaart, in dien is waarlijk de liefde Gods volmaakt geworden; hieraan kennen wij, dat wij in Hem zijn. Die zegt, dat hij in Hem blijft, die moet ook zelf alzo wandelen, gelijk Hij gewandeld heeft.
In 3, 23 staat: En dit is zijn gebod: dat wij geloven in de naam van zijn Zoon Jezus Christus en elkander liefhebben, gelijk Hij ons geboden heeft. Alweer: dit gaat niet over de Mozaische wet in zijn letterlijke vorm, maar over Jezus als de vervulling van de wet.

quote:

1 joh 3: Ieder, die de zonde doet, doet ook de wetteloosheid, en de zonde is wetteloosheid. En gij weet, dat Hij geopenbaard is, opdat Hij de zonden zou wegnemen, en in Hem is geen zonde. Een ieder, die in Hem blijft, zondigt niet; een ieder, die zondigt, heeft Hem niet gezien en heeft Hem niet gekend. Kinderkens, laat niemand u misleiden. Wie de rechtvaardigheid doet, is rechtvaardig, gelijk Hij rechtvaardig is;

Zonde is altijd gerelateerd aan wet. Hoe anders vast te stellen dat je de regels overtreedt (dit zegt Sha'ul trouwens ook). Vers 7, het hebreeuws wederom tzadiqim -> onschuldig; ook dit is gerelateerd aan regels, wat in dit geval ook uit de tekst valt op te maken.
Christenen ontlenen hun rechtvaardigheid niet aan de wet, maar aan Christus. Want de belofte is niet door de wet aan Abraham of zijn zaad geschied, namelijk, dat hij een erfgenaam der wereld zou zijn, maar door de rechtvaardigheid des geloofs. (Rom 4, 13). En: Want Christus is het einde der wet, tot gerechtigheid voor een ieder, die gelooft. Want Mozes schrijft: De mens, die de gerechtigheid naar de wet doet, zal daardoor leven. Maar de gerechtigheid uit het geloof spreekt aldus: Zeg niet in uw hart: Wie zal ten hemel opklimmen? namelijk om Christus te doen afdalen; of: Wie zal in de afgrond nederdalen? namelijk om Christus uit de doden te doen opkomen. Maar wat zegt zij ? Nabij u is het Woord, in uw mond en in uw hart. Dit is het Woord des geloofs, hetwelk wij prediken. Want indien gij met uw mond belijdt, dat Jezus Heer is, en met uw hart gelooft, dat God Hem uit de doden heeft opgewekt, zult gij behouden worden; want met het hart gelooft men tot gerechtigheid en met de mond belijdt men tot behoudenis. (Rom 10, 4vv)

quote:

Wat betreft de zoondag als rustdag. De invoering hiervan heeft niets te maken met de opstanding. Keizer constatijn had wat tegenstrijdige belangen in zijn koninkrijk, mede hierdoor heeft hij het besluit genomen om de shabbat te verruilen voor de zondag. Tot 325 na chr werden de Joodse feestdagen en andere inzettingen in de gemeenten gehandhaafd. Daarna pas werd onder druk van de katholieke kerk (althans, de voorloper daarvan) op straffe van de dood een eind gemaakt aan de Joodse gebruiken. Anders gezegd.; Al wie toch de oorspronklijke feestdagen en inzettingen wilden handhaven, werd ter dood gebracht. Lekker christelijk.
De Shabbath staat voor de rust van God, waarover Ps 95 bijvoorbeeld waarschuwend schrijft. In Hebreeën wordt de Sabbath op zijn plaats in het licht van Christus gezet. Wat betreft het houden van zaterdagen en nieuwe maansfeesten en jubeljaren enzo: Dat u dan niemand oordele in spijs of in drank, of in het stuk des feest dags, of der nieuwe maan, of der sabbatten (2 Kor 2, 16).

quote:

Yeshua stond al op een feestdag op, te weten Yom Habikuriem. Dat komt ieder jaar terug. Daarmee heeft de opstandingsdag dus een eigen feestdag en eens te meer blijkt dan hoezeer den zondag uit de lucht gegrepen is.
Yom Habikuriem = Pasen?!

quote:

Overigens zegt Yesajahu in H56 vers 2: Welgelukzalig is de mens, [die] zulks doet, en des mensen kind, [dat] daaraan vasthoudt; die den sabbat houdt, zodat gij dien niet ontheiligt, en die zijn hand bewaart van enig kwaad te doen.
 en vers 6: En de vreemden, die zich tot den HEERE voegen, om Hem te dienen, en om den Naam des HEEREN lief te hebben, om Hem tot knechten te zijn; al wie den sabbat houdt, dat hij dien niet ontheilige, en die aan Mijn verbond vasthouden;

Zelfs Yesajahu keert zich tot alle natien..... in deze kwestie en niet alleen tot Jisrael.
Laten wij daarom op onze hoede zijn, dat niemand van u, terwijl nog een belofte van tot zijn rust in te gaan bestaat, de indruk zou wekken achter te blijven. Want ook ons is het evangelie verkondigd evenals hun, maar het woord der prediking was hun niet van nut, omdat het niet met geloof gepaard ging bij hen, die het hoorden. Want wij gaan tot de rust in, wij, die tot geloof gekomen zijn, zoals Hij gesproken heeft: gelijk Ik gezworen heb in mijn toorn: Nooit zullen zij tot mijn rust ingaan, en toch waren zijn werken van de grondlegging der wereld af gereed. Want Hij heeft ergens van de zevende dag aldus gesproken: En God rustte op de zevende dag van al zijn werken; en hier wederom: Nooit zullen zij tot mijn rust ingaan. Aangezien nog te wachten is, dat sommigen tot die rust zullen ingaan, en zij, die het evangelie eerst ontvangen hebben, niet ingegaan zijn wegens hun ongehoorzaamheid, stelt Hij wederom een dag vast, heden, als Hij door David na zo lange tijd spreekt, zoals boven gezegd werd: Heden, indien gij zijn stem hoort, verhardt uw harten niet. Want indien Jozua hen in de rust gebracht had, zou Hij niet (meer) over een andere, latere dag gesproken hebben.
Er blijft dus een sabbatsrust voor het volk van God. Want wie tot zijn rust is ingegaan, is ook zelf tot rust gekomen van zijn werken, evenals God van de zijne. Laten wij er dus ernst mede maken om tot die rust in te gaan, opdat niemand ten val kome door dit voorbeeld van ongehoorzaamheid te volgen.
(Heb 4)
Deze sabbatsrust gaat duidelijk niet over het houden van een dag, maar over het uitzien en streven naar de "eeuwige sabbath", namelijk het beloofde land dat nog komen zal.
als iemand eet en drinkt en het goede geniet bij al zijn zwoegen, dan is dat een gave Gods.


gesp

  • Berichten: 450
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #186 Gepost op: augustus 02, 2003, 08:04:50 am »
Reactie op Qohelet op 30 Jul 2003 22:21 - een beetje laat, want ik had 'm niet gezien.

Hebben teksten 1 betekenis, en is die te begrijpen?

Begrip is er wel tot zekere hoogte, er zijn grenzen aan wat je een tekst kunt laten zeggen, maar:
* Als een tekst slechts 1 betekenis had, voor de lezers duidelijk, zouden er niet zoveel verschillende en zo uitgebreide commentaren nodig zijn.
* Filosofen hebben vaak dikke boeken nodig om 1 vrij simpel wereldbeeld uit te dragen. De bijbel is dan relatief veel dunner (zeker omdat grote stukken nauwelijks iets bijdragen), is meer omvattend.
* Een grote bron van onbegrip: de (schijnbare) tegenstrijdigheden, van het type waarop Chaveriem hier wijst: de wet is 'altoosdurend' vs. de wet is vervuld. Of leven na de dood. Of de leringen van Jezus vs. de brieven Paulus.

quote:

door Qohelet op 30 Jul 2003 22:21
"...in discussies over de betekenis van de bijbel alle discussianten net doen of ze precies begrijpen wat de ander bedoelt..."
Een groot verschil is: dat de discussianten min of meer in dezelfde cultuur leven, terwijl wij door eeuwen van de bijbel gescheiden zijn - en hoe vaak gebeurt het niet dat discussianten elkaar toch verkeerd begrijpen?

quote:

door Qohelet op 30 Jul 2003 22:21
[1] En ook als wat er staat niet letterlijk genomen moet worden, staat het er bij. De bijbel kent woorden als parabola (gelijkenis), allegoria (allegorie), typos (afbeelding), demuth/homoiôma (vergelijking), etc. en niet te vergeten het woordje ke-/hôs (zoals).
[...]
Maar ik wil de uitdaging wel aangaan, gesp: welke metafoor in de bijbel beschouw jij als een metafoor van een soort dat ik niet besproken heb? (Niet expliciet, geen typologie, etc.)
Opmerking ad 1: Een beetje lastig is het natuurlijk wel om hier tegenvoorbeelden bij te geven: als een metafoor niet gemarkeerd wordt, is het vaak niet zeker of het een metafoor is.

* Ik val al tezeer in herhaling als ik opnieuw wijs op Gen 7:11 "...en werden de sluizen des hemels geopend". Dit kunnen we tegenwoordig niet letterlijk nemen, en niet gemarkeerd.
* Gen 11:5 "Toen daalde de HERE neder om de stad te bezien". Vatten wij als metafoor op, maar is niet gemarkeerd.
* De armen, handen oren en ogen van God vatten wij gewoonlijk als metafoor op, maar dat wordt dacht ik nergens expliciet ondersteund.
* In het OT staan allerlei verwijzingen naar een schimmenrijk.
* Het gebruik van directe rede zou m.i. soms een stijlmiddel (~ metafoor) kunnen zijn (net als in het Engels meer directe rede wordt gebruikt dan in het Nederlands).
* Dat Jezus na 3 dagen is opgestaan, is feitelijk niet-letterlijk, 'maar ja, zo telden ze de dagen toen eenmaal'. Bij andere tijdsperiodes zouden soortgelijke dingen aan de hand kunnen zijn, maar daarover zijn we niet geinformeerd.
* Zijn de scheppingsdagen voor de schepping van zon en maan niet eigenlijk metaforen?
as blunt as Ockham's razor

Qohelet

  • Berichten: 1736
  • Vanitas vanitatum...
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #187 Gepost op: augustus 03, 2003, 03:59:32 am »

quote:

op 02 Aug 2003 08:04:50 schreef gesp:
* Ik val al tezeer in herhaling als ik opnieuw wijs op Gen 7:11 "...en werden de sluizen des hemels geopend". Dit kunnen we tegenwoordig niet letterlijk nemen, en niet gemarkeerd.
Dat zou een metafoor kunnen zijn van het type "tanden van een zaag". Maar mijn kritiek op dit argument is vooral, dat je nu net doet alsof wij beter weten wat er bij de zondvloed gaande was. Eén ding: het is in elk gevaal zeer onwaarschijnlijk dat er een "gewone" wolkbreuk plaats vond. Wat God precies deed, weet ik ook niet, maar Hij zette in elk geval wel wat extra kranen open.

quote:

* Gen 11:5 "Toen daalde de HERE neder om de stad te bezien". Vatten wij als metafoor op, maar is niet gemarkeerd.

Hoezo niet letterlijk? De HEER liep ook rond met twee van zijn engelen om Abraham te bezoeken. De HEER is neergedaald in de persoon van Jezus Christus. Hij is daarna zelfs zo letterlijk opgegaan dat de discipelen Hem achter de wolken zagen verdwijnen.

quote:

* De armen, handen oren en ogen van God vatten wij gewoonlijk als metafoor op, maar dat wordt dacht ik nergens expliciet ondersteund.
God is geest en wie Hem aanbidden, moeten aanbidden in geest en in waarheid. (Joh 4, 24) Over antropomorfismen (zo heet deze 'metafoor') valt een aparte discussie te voeren. God beschikt in elk geval over 'lichaamsdelen' waarvan de functie nauw overeenkomt met die van de mens. Je zou ook kunnen zeggen: het zijn de termen die het best in menselijke termen aangeven waar het omgaat. Gods barmhartigheid zijn zijn "ingewanden" (racham, splanchna), zijn sterke ingrijpen doet Hij met zijn "arm" etc.
Calvijn introduceert de handige term accomodatio Dei: God past Zich in zijn spreken aan aan de menselijke taal om over goddelijke zaken te spreken.

quote:

* In het OT staan allerlei verwijzingen naar een schimmenrijk.

So what? Is er dan geen schimmenrijk o.i.d.? Zelfs Lilith waart rond -- zien Jes 34,14 -- en de wereld is vol geesten. Alleen als je een verstokt modenist bent kun je dit als tegenargument gebruiken.

quote:

* Het gebruik van directe rede zou m.i. soms een stijlmiddel (~ metafoor) kunnen zijn (net als in het Engels meer directe rede wordt gebruikt dan in het Nederlands).

Voorbeelden? Wat bedoel je precies?
Grammaticaal is er weinig verschil tussen de indirecte rede "hij zei dat hij dat zou doen" en de directe rede "hij zei: ik zal dat doen". In het Bijbels Grieks staat er in zulke gevallen letterlijk: "hij zei dat ik dat zal doen". Maar wat maakt dat uit?

quote:

* Dat Jezus na 3 dagen is opgestaan, is feitelijk niet-letterlijk, 'maar ja, zo telden ze de dagen toen eenmaal'. Bij andere tijdsperiodes zouden soortgelijke dingen aan de hand kunnen zijn, maar daarover zijn we niet geinformeerd.
Dat de fransen zeggen "over vijftien dagen" i.p.v. "over twee weken" heeft niets te maken met een metafoor maar met het verzwegen deel van de constructie. Zij bedoelen "over vijftien dagen, gerekend vanaf en inclusief vandaag". Zo betekent "op de derde dag" in de bijbel "op de derde dag vanaf (en inclusief) de dag van de kruisiging". Dat is geen kwestie van niet-letterlijk, maar van taalconventies. Er zijn genoeg bronnen die laten zijn dat in het Grieks zo gewerkt wordt. (Even goed trouwens, als het feit dat er genoeg bronnen zijn die laten zien dat tritios "derde" betekent. Zonder dat zou je kunnen denken dat het "tweede" betekende ;) )

quote:

* Zijn de scheppingsdagen voor de schepping van zon en maan niet eigenlijk metaforen?
Waarom? Dat is de grote vraag. Waarom zouden ze? Waarom zou "dag" niet "dag", "avond" niet "avond", "morgen" niet "morgen" betekenen?
als iemand eet en drinkt en het goede geniet bij al zijn zwoegen, dan is dat een gave Gods.


skeptic

  • Berichten: 175
  • Ratione Dubi
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #188 Gepost op: augustus 03, 2003, 12:06:08 pm »

quote:

op 03 Aug 2003 03:59:32 schreef Qohelet:
[...]


So what? Is er dan geen schimmenrijk o.i.d.? Zelfs Lilith waart rond -- zien Jes 34,14 -- en de wereld is vol geesten. Alleen als je een verstokt modenist bent kun je dit als tegenargument gebruiken.

Weet je trouwens dat Lilith de eerste vrouw van adam was?

Qohelet

  • Berichten: 1736
  • Vanitas vanitatum...
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #189 Gepost op: augustus 04, 2003, 07:47:17 pm »

quote:

op 03 Aug 2003 12:06:08 schreef skeptic:
[...]Weet je trouwens dat Lilith de eerste vrouw van adam was?
Ja, althans volgens de Joodse mythologie. Maar als Adam al bekend was met Lilith, dan was zij zeker niet "een hulp die bij hem paste"; dat is namelijk volgens Genesis 2 de reden dat Adam verlangt naar een partner, die God vervolgens ook voor hem maakt.
als iemand eet en drinkt en het goede geniet bij al zijn zwoegen, dan is dat een gave Gods.


Chaveriem

  • Berichten: 891
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #190 Gepost op: augustus 05, 2003, 11:21:44 am »

quote:

op 01 Aug 2003 23:07:17 schreef Qohelet:
[...]

1. Samengevat, Paulus herinterpreteert deze tekst in het licht van de gekomen Mesjiach, die heeft laten zien dat de wet over Hem spreekt, en over de ellende van de mens in zijn zonde, waardoor de Wet hem veroordeelt; maar wie van Christus zijn, zijn vrij van de wet.
 
2. Christenen ontlenen hun rechtvaardigheid niet aan de wet, maar aan Christus. Want de belofte is niet door de wet aan Abraham of zijn zaad geschied, namelijk, dat hij een erfgenaam der wereld zou zijn, maar door de rechtvaardigheid des geloofs. (Rom 4, 13). En: Want Christus is het einde der wet, tot gerechtigheid voor een ieder, die gelooft. Want Mozes schrijft: De mens, die de gerechtigheid naar de wet doet, zal daardoor leven. Maar de gerechtigheid uit het geloof spreekt aldus: Zeg niet in uw hart: Wie zal ten hemel opklimmen? namelijk om Christus te doen afdalen; of: Wie zal in de afgrond nederdalen? namelijk om Christus uit de doden te doen opkomen. Maar wat zegt zij ? Nabij u is het Woord, in uw mond en in uw hart. Dit is het Woord des geloofs, hetwelk wij prediken. Want indien gij met uw mond belijdt, dat Jezus Heer is, en met uw hart gelooft, dat God Hem uit de doden heeft opgewekt, zult gij behouden worden; want met het hart gelooft men tot gerechtigheid en met de mond belijdt men tot behoudenis. (Rom 10, 4vv)
[...]


3. De Shabbath staat voor de rust van God, waarover Ps 95 bijvoorbeeld waarschuwend schrijft. In Hebreeën wordt de Sabbath op zijn plaats in het licht van Christus gezet. Wat betreft het houden van zaterdagen en nieuwe maansfeesten en jubeljaren enzo: Dat u dan niemand oordele in spijs of in drank, of in het stuk des feest dags, of der nieuwe maan, of der sabbatten (2 Kor 2, 16).
[...]


4. Yom Habikuriem = Pasen?!
[...]


5. Laten wij daarom op onze hoede zijn, dat niemand van u, terwijl nog een belofte van tot zijn rust in te gaan bestaat, de indruk zou wekken achter te blijven. Want ook ons is het evangelie verkondigd evenals hun, maar het woord der prediking was hun niet van nut, omdat het niet met geloof gepaard ging bij hen, die het hoorden. Want wij gaan tot de rust in, wij, die tot geloof gekomen zijn, zoals Hij gesproken heeft: gelijk Ik gezworen heb in mijn toorn: Nooit zullen zij tot mijn rust ingaan, en toch waren zijn werken van de grondlegging der wereld af gereed. Want Hij heeft ergens van de zevende dag aldus gesproken: En God rustte op de zevende dag van al zijn werken; en hier wederom: Nooit zullen zij tot mijn rust ingaan. Aangezien nog te wachten is, dat sommigen tot die rust zullen ingaan, en zij, die het evangelie eerst ontvangen hebben, niet ingegaan zijn wegens hun ongehoorzaamheid, stelt Hij wederom een dag vast, heden, als Hij door David na zo lange tijd spreekt, zoals boven gezegd werd: Heden, indien gij zijn stem hoort, verhardt uw harten niet. Want indien Jozua hen in de rust gebracht had, zou Hij niet (meer) over een andere, latere dag gesproken hebben.
Er blijft dus een sabbatsrust voor het volk van God. Want wie tot zijn rust is ingegaan, is ook zelf tot rust gekomen van zijn werken, evenals God van de zijne. Laten wij er dus ernst mede maken om tot die rust in te gaan, opdat niemand ten val kome door dit voorbeeld van ongehoorzaamheid te volgen.
(Heb 4)
Deze sabbatsrust gaat duidelijk niet over het houden van een dag, maar over het uitzien en streven naar de "eeuwige sabbath", namelijk het beloofde land dat nog komen zal.



Qohelet, je hebt werkelijk je best gedaan, het is een heleboel leesvoer, en ikheb er even vlug wat uitgehaald. Ik hoop mijn reactie kort te houden en ik zal je stuk later zeker nog eens doornemen.

ad1:
Yeshua heeft nergens gezegd dat je vrij bent van de wet. Hij heeft de wet zelfs aangescherpt. Zo ook Sha'ul. Hoewel veel teksten in onze huidige vertaling het suggereren, heeft Sha'ul geenszins verkondigd vrij te zijn van de wet.

Ad2:
Klopt, de wet rechtvaardigd niet, ben ik met je eens. Door het geloof wordt je gerechtvaardigd. Maar met de emigratie naar het Koninkrijk, wordt men wel geacht zich te houden aan de daar geldende regels, Torah.
Het wel aardig bedacht, de Joden de lasten en de lusten voor de heidenen?
I don't think so. Buiten dat, Yeshua zou nooit volgelingen gehad hebben als Hij zou zeggen dat Torah niet geldig (meer) was. Hier stond (ook in Torah) maar 1 straf op.

Ad3.
Het betreft hier de NIET Joodse feestdagen, niet de shabbat. Dat is een misvatting.

Ad4.
Yom Habikurim is geen pasen. Het is de eerste dag na de eerste (reguliere) Shabat na Pesach, en is dus altijd op de 1e dag van de week (zondag dus). Dan, 49 dagen later, is het opnieuw Yom Habikurim, na Shavuot. In beide gevallen is Yom Habikurim het feest der eerstelingen. De eerste betreft de tarwe oogst en de tweede de gerst.

Ad5.
;(


Vrij van de wet... Wanneer je geen wet hebt, kun je geen zonde doen want zonde is gerelateerd aan wetsovertreding. Wie geen zonde doet is zonder zonde en wie zegt zonder zonde te zijn is een leugenaar...... :?
mea culpa mea culpa mea maxima culpa

Qohelet

  • Berichten: 1736
  • Vanitas vanitatum...
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #191 Gepost op: augustus 05, 2003, 08:03:01 pm »
Chaveriem,

In je laatste reactie onder ad1. zeg je dat onze vertaling suggereert dat we vrij zijn van de wet. Je impliceert dat de vertaling niet klopt. Nu gebruik ik bij het bestuderen van deze kwesties en in deze discussie zonder uitzondering het Griekse origineel, zowel de meerderheidstekst als de moderne wetenschappelijke teksteditie. Ik doe mijn best om bij het geven van argumenten betekenissen te vermijden die door de vertaling worden weggelaten en probeer me ook rekenschap te geven van wat "wegvertaald" is. Mijn aanhalingen uit de NBG-vertaling zijn bedoeld voor mensen en computerprogramma's die geen Grieks kennen ;)

Of je dus specifieker wilt zijn... welke teksten in onze vertaling suggereren dat we vrij zijn van de wet, terwijl dat niet klopt?

Paulus' brief aan Rome is heel leerzaam.

1. Mensen staan schuldig tegenover God, want ze hebben Gods waarheid niet gewild.
2. Joden en heidenen worden beoordeeld naar hun rechtvaardigheid. De joden volgens de Wet, de heidenen naar hun geweten.
3a. Het voorrecht van de Joden is dat hun de wet is toevertrouwd. Hun ongehoorzaamheid brengt de trouw van God duidelijk naar voren.
3b. Heidenen en joden staan schuldig voor God, want niemand doet goed. De Wet toont deze zonde ("totale verdorvenheid", zeggen Calvinisten) extra aan.
3c. Zij allen worden rechtvaardig gemaakt door Jezus de Messias.
4. Ook Abraham kende de Wet niet maar was rechtvaardig vanwege zijn geloof.
5a. Rechtvaardigheid door geloof in Jezus geeft kracht en hoop en uitzicht.
5b. Door Adams overtreding zijn wij zondig en door de Wet is dat nog eens extra duidelijk.
6. Dat is geen excuus om te zondigen, want we hebben nieuw leven in Jezus. Zonde heeft geen recht van spreken, want we zijn niet onder de Wet maar onder de Genade.
7. Wij zijn met Christus gestorven. Daarom heeft de Wet geen zeggenschap meer en daarom de zonde ook niet. De Wet, hoewel oorzaak van onze ellende, is goed, want ze laat zien wat zonde is.
8. Er is geen veroordeling meer voor wie leven naar de Geest. Het rechtvaardige van de wet wordt volmaakt in hen die zo'n leven leiden.
9a. Het ongeloof van de Joden en hun ondergang daardoor maakt Gods woorden niet ongeldig. Hij is altijd selectief te werk gegaan. Een minderheid zal gered worden, zeiden de profeten al.
9b. God geeft zijn rechtvaardigheid niet aan wie de rechtvaardigheid nastreefden, maar aan de heidenen die dat niet deden. Voor de Joden werd de wet een struikelblok, omdat ze daarin hun rechtvaardigheid zochten.
10. De joden missen de kennis waardoor ze focussen op de diepten en hoogten van de wet, in plaats van op het verkondigde evangelie van Jezus. Hun ongeloof was al door de profeten voorspeld.
11. Toch heeft God zijn volk niet verstoten. Hij behoudt een rest, niet om hun daden maar uit genade. Door de heidenen rechtvaardigheid te geven, maakt God de Joden jaloers. Door het behoud van de heidenen wordt Israël gered.
als iemand eet en drinkt en het goede geniet bij al zijn zwoegen, dan is dat een gave Gods.


Chaveriem

  • Berichten: 891
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #192 Gepost op: augustus 06, 2003, 07:34:02 am »

quote:

op 05 Aug 2003 20:03:01 schreef Qohelet:
1. Mensen staan schuldig tegenover God, want ze hebben Gods waarheid niet gewild.
2. Joden en heidenen worden beoordeeld naar hun rechtvaardigheid. De joden volgens de Wet, de heidenen naar hun geweten.
3a. Het voorrecht van de Joden is dat hun de wet is toevertrouwd. Hun ongehoorzaamheid brengt de trouw van God duidelijk naar voren.
3b. Heidenen en joden staan schuldig voor God, want niemand doet goed. De Wet toont deze zonde ("totale verdorvenheid", zeggen Calvinisten) extra aan.
3c. Zij allen worden rechtvaardig gemaakt door Jezus de Messias.
4. Ook Abraham kende de Wet niet maar was rechtvaardig vanwege zijn geloof.
5a. Rechtvaardigheid door geloof in Jezus geeft kracht en hoop en uitzicht.
5b. Door Adams overtreding zijn wij zondig en door de Wet is dat nog eens extra duidelijk.
6. Dat is geen excuus om te zondigen, want we hebben nieuw leven in Jezus. Zonde heeft geen recht van spreken, want we zijn niet onder de Wet maar onder de Genade.
7. Wij zijn met Christus gestorven. Daarom heeft de Wet geen zeggenschap meer en daarom de zonde ook niet. De Wet, hoewel oorzaak van onze ellende, is goed, want ze laat zien wat zonde is.
8. Er is geen veroordeling meer voor wie leven naar de Geest. Het rechtvaardige van de wet wordt volmaakt in hen die zo'n leven leiden.
9a. Het ongeloof van de Joden en hun ondergang daardoor maakt Gods woorden niet ongeldig. Hij is altijd selectief te werk gegaan. Een minderheid zal gered worden, zeiden de profeten al.
9b. God geeft zijn rechtvaardigheid niet aan wie de rechtvaardigheid nastreefden, maar aan de heidenen die dat niet deden. Voor de Joden werd de wet een struikelblok, omdat ze daarin hun rechtvaardigheid zochten.
10. De joden missen de kennis waardoor ze focussen op de diepten en hoogten van de wet, in plaats van op het verkondigde evangelie van Jezus. Hun ongeloof was al door de profeten voorspeld.
11. Toch heeft God zijn volk niet verstoten. Hij behoudt een rest, niet om hun daden maar uit genade. Door de heidenen rechtvaardigheid te geven, maakt God de Joden jaloers. Door het behoud van de heidenen wordt Israël gered.




ad1: True
ad2: Dit is toch niet het geval. Ook David werd naar zijn 'geloof' geoordeeld, want naar de wet had hij allang gedood moeten worden. De Eeuwige was hem echter genadig.
ad3a: Torah is geenszins een juk, het is een voorrecht om Zijn eeuwig durende inzettingen te mogen volgen.
ad3b: True
ad4: True, zo ook Elisheva en haar man.
ad5a: Amen
ad5b: Klopt, niets tegen in te brengen. Maar dat betekent dus ook de het naleven van de Wet inhoud (of in ieder geval een poging doet tot) dat je 'niet' zondigt.
ad6: Precies, maar ik zou willen zeggen: we zijn niet onder de vloek van de wet. Dat betekent dat de zegeningen van diezelfde wet wel van toepassing zijn.
ad7:Wij zijn met Christus gestorven. Daarom heeft de vloek van de Wet geen zeggenschap meer en daarom de zonde ook niet. De Wet, hoewel oorzaak van onze ellende, is goed, want ze laat zien wat zonde is.
ad8: Als dat zo is, vanwaar dan 'judgementday', want de ongelovige is reeds veroordeeld.......
ad9b: Ik vind dit nogal een kwetsende uitlating ;( Voor Joden is de wet geen struikelblok. Vroom zijn=vrij zijn is een Joodse uitdrukking. Wat moeten christenen met zo'n Joden verwerping dan met een Joodse Verlosser en Joodse leermeesters?
ad10: Als iemand de hoogten en diepten van de wet begrijpen en respect en ontzag hebben voor de Eeuwige dan zijn het de Joden. Yeshua zij niets nieuws. Alles wat Hij zij was in overeenstemming met Torah. Er staat niets nieuws in het b'rit hachadasha. Doop christelijke vinding? I don't think so. Ook dit is een Joodse inzetting. Sha'ul maakt daar zelfs toespelingen op.
ad11: G'd maakt Joden jaloers? Dan moeten christenen zich toch wat anders gaan gedragen, want zij zijn zeker niet mensen om jaloers op te zijn. Dan ook nog zeggen dat 'Joden hun 'rechten verspeelt' hebben en zeggen dat zij zelf die plaats over/ innemen. Zolang christenen Joden vervolgen en verachten (gebeurt pas 1700 jaar) zullen de Joden absoluut niet jaloers worden. Voorbeelden? Best, wat dacht je van de kruistochten, WOII en meer recentelijk, de hele çhristelijke' beschaving die stelling nemen tegen Eretz Jisrael en voor Arafat, Abbas en de rest van zijn bende? Abbas, bv heeft een boek geschreven waarin hij stelt dat tijdens WOII 'slechts' 650.000 Joden om het leven gebracht zijn en dat het tevens hun eigen schuld was......
Maar laat ik hierover op houden. Ik heb weer ff kunnen blazen.

Qohelet,
Mazzel tov gam l'cha :)
mea culpa mea culpa mea maxima culpa

Qohelet

  • Berichten: 1736
  • Vanitas vanitatum...
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #193 Gepost op: augustus 06, 2003, 05:55:36 pm »
Shalom Chaveriem,

In mijn vorige bijdrage heb ik geprobeerd de eerste 11 hoofdstukken van Sha'uls brief aan de christelijke gemeente in Rome samen te vatten. Híj heeft het over een struikelblok, híj heeft het over onder de wet zijn enz. De nummers verwijzen naar de hoofdstukken van zíjn brief.
als iemand eet en drinkt en het goede geniet bij al zijn zwoegen, dan is dat een gave Gods.


gesp

  • Berichten: 450
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #194 Gepost op: augustus 09, 2003, 10:19:30 am »
Eindelijk ingaan op de reactie van Qohelet (op 03 Aug 2003 03:59), waarin hij inging op m'n voorbeelden van metaforen. Ik wilde er met name 2 punten mee bewijzen:
a) niet elke metafoor is gemarkeerd.
b) het is niet altijd duidelijk waarheen de metafoor verwijst.
En dat in reactie op een uitspraak van Qohelet:

quote:

op 26 Jul 2003 20:18:07 schreef Qohelet:
Mijn kritiek: dit kan geen metafoor zijn, omdat er geen enkele aanwijzing is dat dit een metafoor is. Bovendien is volstrekt onduidelijk naar welke werkelijkheid de metafoor dan wél verwijst. Het spreken over metaforen of symbolen (A) klijkt wel mooi, maar neemt alle betekenis weg uit taal en religie als het eindpunt van de verwijzen (B) niet duidelijk is.
* "De sluizen des hemels" blijkt toch het sterkste voorbeeld.

quote:

Qohelet op 03 Aug 2003 03:59
Dat zou een metafoor kunnen zijn van het type "tanden van een zaag". Maar mijn kritiek op dit argument is vooral, dat je nu net doet alsof wij beter weten wat er bij de zondvloed gaande was. Eén ding: het is in elk gevaal zeer onwaarschijnlijk dat er een "gewone" wolkbreuk plaats vond. Wat God precies deed, weet ik ook niet, maar Hij zette in elk geval wel wat extra kranen open.

Precies! Qohelet geeft hier dus toe:
- dat het een soort metafoor is ("zou kunnen zijn")
- dat niet duidelijk is waarheen de metafoor verwijst ("Wat God precies deed weet ik ook niet").
Dat is dus mijn stelling b. En het is een niet gemarkeerde metafoor (stelling a).


* Gen 11:5 "Toen daalde de HERE neder om de stad te bezien".

quote:

Qohelet op 03 Aug 2003 03:59
Hoezo niet letterlijk? De HEER liep ook rond met twee van zijn engelen om Abraham te bezoeken.

In Genesis is Gods optreden anders dan later in de bijbel; deze tekst zou goed letterlijk bedoeld kunnen zijn. Waarom ik het toch als metafoor noemde, was het vanwege de suggestie dat God:
- zou moeten nederdalen om op aarde te komen (de hemel is dus boven?)
- naar aarde zou moeten gaan, om de stad te bezien (kan dat niet vanuit de hemel?)
Mijn idee was dat de meeste gereformeerden dit dus als min-of-meer metaforisch zouden lezen. Maar blijkbaar deel je dat niet.

* De armen, handen oren en ogen van God vatten wij gewoonlijk als metafoor op

quote:

Qohelet op 03 Aug 2003 03:59
God is geest en wie Hem aanbidden, moeten aanbidden in geest en in waarheid. (Joh 4, 24) Over antropomorfismen (zo heet deze 'metafoor') valt een aparte discussie te voeren. God beschikt in elk geval over 'lichaamsdelen' waarvan de functie nauw overeenkomt met die van de mens. Je zou ook kunnen zeggen: het zijn de termen die het best in menselijke termen aangeven waar het omgaat. [...] Calvijn introduceert de handige term accomodatio Dei: God past Zich in zijn spreken aan aan de menselijke taal om over goddelijke zaken te spreken.
Je geeft weer toe:
- een metafoor
- niet duidelijk is waarheen verwijst
- (impliciet) niet gemarkeerd.

* In het OT staan allerlei verwijzingen naar een schimmenrijk.

quote:

Qohelet op 03 Aug 2003 03:59
So what? Is er dan geen schimmenrijk o.i.d.? Zelfs Lilith waart rond -- zien Jes 34,14 -- en de wereld is vol geesten. Alleen als je een verstokt modenist bent kun je dit als tegenargument gebruiken.
Het ging mij niet om de geesten. Ik bedoelde de sluimertoestand van de doden (ook de rechtvaardigen), terwijl vrijgemaakten geen "dodenslaap" kennen, maar denken meteen na de dood bij God te komen. Als dat de werkelijke gang van zaken zou zijn, dan is er geen schimmenrijk.


* Het gebruik van directe rede zou m.i. soms een stijlmiddel (~ metafoor) kunnen zijn.

quote:

Qohelet op 03 Aug 2003 03:59
Grammaticaal is er weinig verschil tussen de indirecte rede "hij zei dat hij dat zou doen" en de directe rede "hij zei: ik zal dat doen". In het Bijbels Grieks staat er in zulke gevallen letterlijk: "hij zei dat ik dat zal doen". Maar wat maakt dat uit?
Grammaticaal is het hetzelfde, maar de directe rede heeft de suggestie van letterlijkheid, en die ontbreekt in de indirecte rede. Wat ik bedoel is dus dat letterlijk-ogende weergaven, best constructies van de schrijver kunnen zijn.


* Dat Jezus na 3 dagen is opgestaan, is feitelijk niet-letterlijk, 'maar ja, zo telden ze de dagen toen eenmaal'. Bij andere tijdsperiodes zouden soortgelijke dingen aan de hand kunnen zijn, maar daarover zijn we niet geinformeerd.

quote:

Qohelet op 03 Aug 2003 03:59
Dat de fransen zeggen "over vijftien dagen" i.p.v. "over twee weken" heeft niets te maken met een metafoor maar met het verzwegen deel van de constructie. Zij bedoelen "over vijftien dagen, gerekend vanaf en inclusief vandaag". Zo betekent "op de derde dag" in de bijbel "op de derde dag vanaf (en inclusief) de dag van de kruisiging".
Eigenlijk zou je het dan met resp. 14 en 2 (ipv 15 en 3e) moeten vertalen.

quote:

Dat is geen kwestie van niet-letterlijk, maar van taalconventies. Er zijn genoeg bronnen die laten zijn dat in het Grieks zo gewerkt wordt.
Maar dus niet altijd gemarkeerd, en het geeft wel aan dat je niet zomaar elk getal letterlijk kun nemen.

* Zijn de scheppingsdagen voor de schepping van zon en maan niet eigenlijk metaforen?

quote:

Qohelet op 03 Aug 2003 03:59
Waarom? Dat is de grote vraag. Waarom zouden ze? Waarom zou "dag" niet "dag", "avond" niet "avond", "morgen" niet "morgen" betekenen?
Omdat er geen sprake is van een om de zon-draaiende aarde. Morgen= "De zon komt op, het wordt licht". Het is duidelijk dat het 1e ontbreekt.


Conclusie: hoewel we het niet eens zijn over alle voorbeelden van metaforen, lijken mijn punten wel behaald:
- niet elke metafoor is herkenbaar aan aanwijzingen binnen de tekst of genre.
- het is niet altijd duidelijk waarheen een metafoor verwijst.

En dat 2e punt is ook logisch: metaforen kunnen gebruikt worden om onbekende, nieuwe aspecten aan het licht te brengen. Juist òm duidelijkheid te scheppen in de mist aan de kant waarheen verwezen wordt, worden soms metaforen gebruikt.
as blunt as Ockham's razor

Qohelet

  • Berichten: 1736
  • Vanitas vanitatum...
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #195 Gepost op: augustus 10, 2003, 07:52:48 am »
gesp,

Laten we je sterkste voorbeeld nog eens bekijken. “De sluizen des hemels werden geopend.” Dit is een metafoor. Jouw stelling is, dat hij niet gemarkeerd is, en dat het niet duidelijk is waarheen hij verwijst.
Nu zou je min of meer gelijk hebben als er alleen maar “sluizen des hemels” stond; zonder verdere context. Mijn enige kritiek zou in dat geval zijn, dat “sluizen” niet zonder meer bij “hemel” past, waardoor de metafoor gemarkeerd is. Waarheen precies verwezen wordt, is niet helemaal duidelijk. Wel duidelijk is, dat het gaat om een aspect aan de hemel iets weg heeft van een sluis. Wat voor sluis? Eén waar boten doorheen kunnen? Het Hebreeuws geeft genoeg uitsluitsel: een arrubah is in de algemene zin een uitlaat voor water. (Het kan zelfs schoorsteen betekenen, en de King James Version heeft “windows”.)
Maar Gen 7, 11 gaat niet over deze “sluizen des hemels”; het gaat over wat er gebeurde tijdens de zondvloed. “...op die dag braken alle kolken der grote waterdiepten open en werden de sluizen des hemels geopend. En de slagregen was veertig dagen en veertig nachten over de aarde.” Zijn er onder de aarde “kolken”? Kunnen deze fonteinen openbreken? Dit is ook een metafoor, maar de betekenis is glashelder: al wat de aarde maar aan fonteinen in zich had, barstte naar buiten. Heeft de hemel “sluizen”? Kunnen die geopend worden? Het antwoord is duidelijk. Wat er maar aan water in de hemel was, spoot naar buiten. En voor wie de metafoor nog niet helemaal begrepen had, voegt vers 12 er zakelijk aan toe: “deze regen”. (Het lidwoord bij geshem “regen” moet wel terugverwijzend zijn, anders is het moeilijk te verklaren.)
Ik concludeer bij dit voorbeeld, dat de metaforiek helder gemarkeerd is, door het combineren van begrippen die in hun meest gebruikelijke betekenis niet bij elkaar passen. De betekenis van de metafoor is echter helder, doordat de basisgedachte van het letterlijke begrip (het openen van waterafvoer) wél toepasbaar is. De betekenis wordt bovendien in de context expliciet gemaakt.

Wat betreft je voorbeeld van God die neerdaalt: de reden dat jij dit als metafoor wil zien, zou er mee te maken kunnen hebben dat je de betekenis eerst vernauwt hebt; namelijk, tot het bewegen in spatiale dimensies op zo’n manier, dat improduct van de raakvector van de wereldlijn en die van een vrij deeltje, positief is. Of zoiets. Hoe dan ook, yarad betekent meer dan dat. Het betekent bijvoorbeeld “je land verlaten” of “emigreren”. Dezelfde stam (in de infinitief) kom je tegen in Genesis 46, 3, vertaalt met “trekken naar”. Het gewone betekenisveld van het woord in de bijbelse taal bevat dus ook de notie “van iets eigens naar ergens anders gaan”. En dan is Gen 11,5 niet meer een metafoor.
Over Gods ogen, handen, etc. zeg jij, dat het niet duidelijk is waarheen ze verwijzen. Ik stel, dat het wel duidelijk is. Neem een willekeurig voorbeeld. Ps 98, 1: “Zingt de HERE een nieuw lied, want Hij heeft wonderen gedaan, zijn rechterhand en zijn heilige arm gaf Hem zege.” God heeft eigenhandig de overwinning behaald. De HEER is een God met spierballen. De betekenis van al deze metaforen is: Hij is zo sterk en machtig dat Hij glorieus zegeviert over zijn vijanden. Dit is een glasheldere betekenis. Voorzover een antropomorfisme een metafoor is (waarom zou God niet echt een arm hebben?) is het een duidelijke metafoor.

Nu de toepassing op Genesis 1.
“Het werd avond, het werd morgen: dag één.” Als dit een metafoor is, is die wel heel beroerd gemarkeerd, want eeuwenlang hebben mensen ‘m volstrekt letterlijk gelezen. Een periode van duisternis werd gevolgd door een periode van licht, en daarmee was er weer een dag voorbij. Kan het duidelijker?
Er zijn twee argumenten om dit als metafoor te lezen. Het ene is, dat een schepping in zo’n korte tijd strijdig is met wetenschappelijke theorieën. Ik neem aan dat we het erover eens zijn, dat dit argument het nooit houdt als onze Almachtige God in het spel is. Het tweede argument (jij gebruikt er een variant van) is, dat het logisch onmogelijk is. In feite is dat een poging tot het vinden van een markering van de metafoor; een hermeneutiek van ongebreidelde metaforiek ontneemt namelijk een tekst elke betekenis.
Jouw argument: avond betekent zonsondergang en er was nog geen zon; ergo, de avond was geen avond maar moet metafoor zijn voor iets anders. (“Een om-de-zon-draaiende-aarde” is geen noodzakelijke of voldoende voorwaarde voor avond. De zon draait om de aarde, kijk maar; tenzij je de hoogst onnatuurlijke denkstap maakt om te kijken naar het inertiaalstelsel waarin je je zou moeten bevinden volgens Newton en Einstein. Bovendien, de maan draait ook om de aarde en laat altijd dezelfde kant zien, dus op de maan gaat de aarde op noch onder.)
Maar avond betekent meer. Avond is, wanneer het donker word. Avond is, wanneer de dag nacht wordt. Het is een vast periode die de ene helft van het etmaal scheidt van de andere helft. Hoezo zon nodig? God schiep het licht, en noemde het licht dag en de duisternis noemde Hij nacht. Toen werd het avond — het licht werd minder sterk, duisternis overheerste — toen werd het morgen — het licht kwam in volle glorie terug — en zo verliep er een dag.
Natuurlijk zijn morgen en avond niet helemaal af zonder zonsopgang en zonsondergang. Sinds dag vier loopt de zon keurig mee, om te heersen over de dag. Maar dat God een dag zonder zonsopgang schiep, wil nog niet zeggen dat die dag dús niet echt kan zijn geweest.
als iemand eet en drinkt en het goede geniet bij al zijn zwoegen, dan is dat een gave Gods.


gesp

  • Berichten: 450
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #196 Gepost op: augustus 10, 2003, 10:03:20 pm »
De sluizen in Gen 7 zijn natuurlijk spilsluizen, geen schutsluizen, dus inderdaad "uitlaat voor water" zoals Qohelet zegt.
Het geinige is alleen dat de schrijver het best letterlijk bedoeld zou kunnen hebben. Op de 2e scheppingsdag wordt "het uitspansel" geschapen: iets hards naar ik begrepen heb (Woord op Schrift blz.96), bedoeld om het water in in de lucht te houden.
Als je een wereldbeeld hebt met een bouwwerk om het water boven te houden, is het logisch dat daar openingen inzitten om het water weer op aarde te krijgen (ter verklaring van het verschijnsel regen): spilsluizen. En zaten er in het toenmalige wereldbeeld kolken onder de aarde? Ja, vergelijk bv. Exodus 20 (2e gebod): "wateren onder de aarde". M.i. zijn er uitgaande van zo'n wereldbeeld geen aanwijzingen om het als metafoor te lezen.

De argumenten die jij noemt om het als metafoor te lezen, zijn gebaseerd op jouw wereldbeeld, niet op de bijbel (bij "markeren" denk ik aan aanwijzingen in de tekst). Je vindt sluizen niet bij hemel passen, en kolken niet bij aarde. Dat is jouw wereldbeeld maar geldt dat ook voor van de tekst? Volgens mij houdt je er onvoldoende rekening mee dat de bijbelschrijvers een ander wereldbeeld hadden.

quote:

door Qohelet op 10 Aug 2003 07:52  
Wat betreft je voorbeeld van God die neerdaalt: de reden dat jij dit als metafoor wil zien, zou er mee te maken kunnen hebben dat je de betekenis eerst vernauwt hebt; namelijk, tot het bewegen in spatiale dimensies [...] Hoe dan ook, yarad betekent meer dan dat. Het betekent bijvoorbeeld “je land verlaten” of “emigreren”. Dezelfde stam (in de infinitief) kom je tegen in Genesis 46, 3, vertaalt met “trekken naar”. Het gewone betekenisveld van het woord in de bijbelse taal bevat dus ook de notie “van iets eigens naar ergens anders gaan”. En dan is Gen 11,5 niet meer een metafoor.
Het is aardig dat de meeste vertalingen het net zo lezen als ik, de begripsvernauwing komt dus niet van mij:
- SV "..kwam de HEERE neder.."
- NGB "..daalde de HERE neder.."
- WV "..toen Jahwe neerdaalde.."
- Ellen van Wolde "..JHWH daalde af.."
Alleen GNB96 laat de ruimte die jij noemt: "kwam de HEER naar de aarde".
Het  "neerdalen" is maar 1 van de 2 aspecten die ik noemde.


quote:

door Qohelet op 10 Aug 2003 07:52  
Nu de toepassing op Genesis 1.
“Het werd avond, het werd morgen: dag één.” Als dit een metafoor is, is die wel heel beroerd gemarkeerd, want eeuwenlang hebben mensen ‘m volstrekt letterlijk gelezen. Een periode van duisternis werd gevolgd door een periode van licht, en daarmee was er weer een dag voorbij. Kan het duidelijker?
Er zijn twee argumenten om dit als metafoor te lezen. Het ene is, dat een schepping in zo’n korte tijd strijdig is met wetenschappelijke theorieën. Ik neem aan dat we het erover eens zijn, dat dit argument het nooit houdt als onze Almachtige God in het spel is. Het tweede argument (jij gebruikt er een variant van) is, dat het logisch onmogelijk is. In feite is dat een poging tot het vinden van een markering van de metafoor; een hermeneutiek van ongebreidelde metaforiek ontneemt namelijk een tekst elke betekenis.
Ik heb argumenten van het 1e type bewust buiten de discussie gehouden, maar misschien kan het nu: Natuurlijk kan onze Almachtige God alles in 6 dagen geschapen hebben, maar obv wat ik zie en obv wetenschappelijke theorieën  ben ik er niet van overtuigd dat Hij dat ook daadwerkelijk gedaan heeft. En dat zijn voor mij argumenten om een metaforische uitleg van Genesis 1 als geheel te overwegen. Kan buitenbijbelse informatie voldoende reden zijn om van een letterlijke lezing af te stappen?
as blunt as Ockham's razor

Qohelet

  • Berichten: 1736
  • Vanitas vanitatum...
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #197 Gepost op: augustus 12, 2003, 07:27:27 am »
Je laatste vraag is die waar het volgens mij in de hele discussie om draait of zou moeten draaien. In hoeverre kan buitenbijbelse informatie gebruikt worden om de bijbel te herinterpreteren?
Ik denk dat de "metaforische" bijbellezers toe moeten geven dat ze inderdaad herinterpreteren, nl. de meest voor de hand liggende en natuurlijke betekenis van de tekst laten ze schieten terwille van een betekenis die natuurlijker past in het wereldbeeld.
Wie dit probeert te verdedigen, moet dat dan wel eerlijk zeggen. Argumenten zoals: yom kan ook een lange periode aanduiden; of: het kan geen morgen worden voor er een zon is; of: het verhaal presenteert zich als niet-historisch -- deze argumenten zijn dan niet zoveel meer waard (maar goed, dat waren ze toch al niet naar mijn bescheiden mening). Met andere woorden, de puur exegetische argumentatie tegen een zesdaagse schepping vervallen dan.
De discussie verschuift nu naar het hermeneutische vlak: welke interpretatiemethoden hanteer je? Hoe kijk je aan tegen de rol van de menselijke auteur, die toch door Gods Geest geïnspireerd is?

Genesis 1 is dan niet alleen naar zijn letterlijke betekenis, maar ook naar zijn natuurlijke en bedoelde betekenis, een verslag van een ordening van de chaotische aarde tot een kunststukje van licht, leven, heersen en vruchtbaar zijn -- in een periode van zes dagen.
De vraag is wat je je van deze boodschap moet aantrekken. Past niet in ons wereldbeeld? Wiens probleem is dat? Dat van het wereldbeeld of dat van ons? Of gaan we op zoek naar een boodschap los van het wereldbeeld? Met andere woorden, we willen de bijbelse boodschap ons graag eigen maken, met dienverstande dat wij ons model van het heelal houden en de bijbel z'n eigen?
als iemand eet en drinkt en het goede geniet bij al zijn zwoegen, dan is dat een gave Gods.


gesp

  • Berichten: 450
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #198 Gepost op: augustus 14, 2003, 05:08:26 pm »

quote:

door Qohelet op 12 Aug 2003 07:27
[...]
Ik denk dat de "metaforische" bijbellezers toe moeten geven dat ze inderdaad herinterpreteren, nl. de meest voor de hand liggende en natuurlijke betekenis van de tekst laten ze schieten terwille van een betekenis die natuurlijker past in het wereldbeeld.
Wie dit probeert te verdedigen, moet dat dan wel eerlijk zeggen.
* "Meest voor de hand liggend" en "natuurlijk" hangt ook weer af, van je wereldbeeld. Je kunt niet zondermeer aannemen dat wat jij de logische betekenis vindt ook de bedoelde is. Tijden veranderen.
"Eerlijk zeggen" geldt dus ook voor letterlijk lezen: toegeven, dat die lezing van jouw wereldbeeld afhangt. Tenminste, de postmodernisten vertellen mij dat dat zo is, en ik geloof ze in redelijke mate. Ik kan het zelf nooit zo overtuigend verdedigen als zij dat kunnen.

quote:

De vraag is wat je je van deze boodschap moet aantrekken. Past niet in ons wereldbeeld? Wiens probleem is dat? Dat van het wereldbeeld of dat van ons? Of gaan we op zoek naar een boodschap los van het wereldbeeld? Met andere woorden, we willen de bijbelse boodschap ons graag eigen maken, met dienverstande dat wij ons model van het heelal houden en de bijbel z'n eigen?
* De bijbel is geen natuurwetenschappelijke verhandeling en probeert dat niet te zijn, beweerde ook Bavinck al. Ik wil ook geen 2 werkelijkheden: de bijbel gaat alleen over geloof, de natuurkunde over de fysica. Dus heeft de werkelijkheid ook consequenties voor de manier van bijbellezen.
Maar dat is geen absolute verandering, maar een relatieve. Want ook de traditionele lezing hangt al af van het wereldbeeld (zie vorige punt).
as blunt as Ockham's razor

Qohelet

  • Berichten: 1736
  • Vanitas vanitatum...
    • Bekijk profiel
Schriftkritische gedachten?
« Reactie #199 Gepost op: augustus 14, 2003, 11:21:02 pm »

quote:

op 14 Aug 2003 17:08:26 schreef gesp:
[...]

* "Meest voor de hand liggend" en "natuurlijk" hangt ook weer af, van je wereldbeeld. Je kunt niet zondermeer aannemen dat wat jij de logische betekenis vindt ook de bedoelde is. Tijden veranderen.
"Eerlijk zeggen" geldt dus ook voor letterlijk lezen: toegeven, dat die lezing van jouw wereldbeeld afhangt. Tenminste, de postmodernisten vertellen mij dat dat zo is, en ik geloof ze in redelijke mate. Ik kan het zelf nooit zo overtuigend verdedigen als zij dat kunnen.
Het probleem zit 'm inderdaad bij de postmodernisten. Ze doen net alsof betekenis van vroeger niet communiceerbaar is met betekenis nu. Laat ik dat eens relativeren: tot een eeuw geleden was er niets mis mee om onbekommerd te citeren uit duizenden jaren oude literatuur. Nu ineens wel? Deze relativistische visie isoleert de mens van zijn geschiedenis en dat is niet gezond. Let maar eens op: postmodernisten bieden geen alternatief, ze relativeren slechts. Interessant, maar je komt zo nergens.
als iemand eet en drinkt en het goede geniet bij al zijn zwoegen, dan is dat een gave Gods.