Beste Mezzamorpheus (en ook Zijn Kind),
Zoals ik al schreef in een eerder berichtje is er overal wel wat. Er is altijd wel wat te klagen. Als je iets dwarszit in bijv. de kerk vind ik het voor mezelf erg belangrijk om eerst te kijken hoe belangrijk zoiets nou is. Is Gods Waarheid in het geding? Vindt er ernstige uitholling of afvlakking van het geloof plaats? Ik kan wel 'bezwaard' zijn over de kleur stropdas van de Dominee, om maar iets geks te noemen, maar daarover moet je maar niet zeuren: iedereen heeft bijvoorbeeld recht op een wansmaak.

Ik schreef ook dat de Liefde voor de ander (het Grote Gebod) voorop moet staan. En ik wil dan niet anderen de wet voorschrijven of mijn zorgen als 'afdwalen van de Ene Waarheid' bestempelen. Dat voorop. Dat gezegd hebbende maak ik me toch nog zorgen over een aantal ontwikkelingen. Er zijn een aantal algemene tendensen waar ik niet zo gelukkig mee ben en daaruit vloeien wat concrete zaken voort.
Allereerst valt mij steeds meer en meer op dat het geloof steeds 'oppervlakkiger' gebracht wordt: Men wil geen 'ingewikkelde dingen' meer horen (dat wordt dan vaak 'theologische haarkloverij' genoemd), maar het moet 'simpel'. En dan wordt het ook oppervlakkiger.
Ik hoor regelmatig dominees preken die dan hun eigen visie ergens op verkondigen. Daar is op zich niks mis mee, maar op zondag wil ik een preek (Gods Woord) horen en niet de visie van een dominee ergens op.
Wat dan ook opvallend is dat wat er inhoudelijk over de trits 'ellende-verlossing-dankbaarheid' gepreekt wordt uit balans lijkt te zijn. Als je dan een gemiddelde vrijgemaakte preek hoort, hoor je relatief weinig tot niks over onze ellende (het lijkt zo kort mogelijk te moeten, men lijkt bang te zijn voor GerGem toestanden

), dan een stuk verlossing en toch vooral veel dankbaarheid. De balans lijkt een beetje doorgeslagen naar het 'verlost zijn en daar dankbaar mee zijn'. Ook onderwerpen als hel en verdoemenis, zonde, uitverkiezing lijken niet populair te zijn. Het lijkt net alsof je het over bepaalde onderwerpen niet teveel mag hebben. Ook lijkt men soms mee te willen liften op het succes van evangelische kerken en probeert men het op die manier 'flitsender te maken'.
Die oppervlakkigheid, d.i. het gemis aan diepgang, hoor ik niet alleen van de preekstoel maar ook op mijn vereniging zijn de verenigingsavonden vaak erg oppervlakkig, niet in de laatste plaats omdat er vaker niet dan wel voorstudie gedaan wordt. Voorstudiemateriaal wordt áls het gebruikt wordt vaak van het internet geplukt zonder dat men kritisch kijkt naar wat voor een site het is. Zo kom ik weleens enorme bagger tegen (excusez-le-mot) van een pinkstersite waarin dingen beweerd worden die pertinent onwaar zijn.
Dat uit zich vervolgens ook in een algeheel gebrek aan algemene kennis van (bijvoorbeeld) kerkvaders, kerkgeschiedenis. Van belijdenisgeschriften kent men vaag de inhoud (en die inhoud wordt meer dan eens uit het verband gehaald). Van de historische context van de Belijdenisgeschriften merk ik dat de kennis daarvan schrikbarend laag is. En dan vooral bij de jeugd merk je dat als je weleens bij een van de jeugdverenigingen zit. Het verbaast me dan ook niet dat men vanwege minder kennis tegen de Belijdenisgeschriften gaat aanschoppen.
Dan kijk ik er niet van op dat deze oppervlakkige houding en/of gebrekkige kennis zich uit in specifieke 'twistpunten'.
Zoals daar zijn de liturgiekwestie, de Liedboek/gezangenkwestie, verschillen van mening over 'laagdrempelige diensten'. Bij dat laatste merk ik meer dan eens dat men van mening lijkt te zijn dat als je er een 'pimp my kerkdienst' van maakt, dat mensen daarvoor blijven. Het komt op mij een beetje hyperig over. Verder lijkt men zich voor het 'gereformeerde' te schamen en probeert men dat een beetje onder het tapijt te vegen in dat soort diensten en dan krijg ik steevast het idee dat zulke 'kennismakingsdiensten' en erg hoog 'popiejopie' gehalte hebben. Een ongelovige heeft heus wel door om welke inhoud het gaat en als het leeg en oppervlakkig is, is zo iemand prima in staat om daar doorheen te prikken. De vissers van mensen uit het verleden hadden dikke vangsten, niet omdat het zo flitsend was, maar omdat ze simpel vertelden wat het Evangelie was
en dat voorleefden. Heel simpel, heel sober.
In het verleden heeft er zich een soortgelijke verschuiving van oppervlakkigheid gepaard met oppervlakkige kennis voorgedaan in de Gereformeerde Kerken (synodaal). We weten allemaal waar dat op uit is gelopen. Nou wil ik niet beweren dat 'we de synodalen achterna' gaan. Maar het lijkt me wijs om te willen leren van de geschiedenis.
Ik ben me bewust dat ik stevig heb zitten generaliseren, maar het gaat dus om het idee, de trends die ik waarneem en waar ik niet blij mee ben. Over de hele gezangenkwestie heeft het echtpaar Vreugdenhil twee zeer lezenswaardige boekjes uitgebracht. Ze heten 'Weet wat je zingt' en 'Lied tegen het licht'. Ik deel veel van de bezwaren die geuit worden in beide genoemde boekjes.
Dat zijn (hetzij een beetje kort door de bocht misschien) mijn bezwaren. En ik ben me er van bewust dat het niet overal zo is en dat niet alle vrijgemaakten hieraan mee doen. En ik ken ook wel jeugd die zich bewust wel in van alles wil verdiepen. Maar ik zie het vaker niet gebeuren dan wel. De hedendaagse maatschappij en de bijbehorende moraal lijkt langzaam de kerken binnen te sijpelen en het lijkt alsof veel mensen het niet zo erg vinden.
En ik ben een beetje bezorgd dat de kerk op deze manier uitgehold wordt en dan vervolgens bezwijkt omdat de steunpilaren van de kerk verrotten. Maar tegelijkertijd vind ik dat hele kruistochten tegen het liedboek, met de armen over elkaar en de mond stijf dicht tijdens de dienst demonstreren hoezeer je het er niet mee eens bent of andere 'demonstraties' niet helpen om problemen op te lossen. Of dat wegblijven uit laagdrempelige diensten ervoor zorgt dat men trots op de gereformeerde boodschap is, in plaats van het weg te moffelen. Ook lijkt me het niet verstandig om vanuit de defensie allerlei polemieken te schrijven richting 'progressieven'.
Wat ik zelf doe is proberen in gesprek te blijven met die mensen met wie je het niet eens bent. Het in gebed aan de Allerhoogste voorleggen. Zelf bezig gaan met het maken van bijbelstudies, onderwijs geven aan tieners. Laten zien dat gereformeerd zijn niet stoffig, stijf en saai hoeft te zijn, maar dat het 'vet' is om gereformeerd te zijn. Jasper Klapwijk heeft een geweldig boek geschreven en ik hoop dat er nog meer van zulke geluiden te horen zullen zijn. Als ik het niet eens ben met mensen, dan probeer ik uit te leggen wat ik vind door middel van inhoudelijke argumenten en ik wil zeker niet mijn visie doordrammen. Als mensen het niet willen horen, wil ik ook best mijn mond houden. Als ze maar weten waar ik voor sta en waarom. Als ze het na uitleg niet willen aannemen duw ik het ze niet door de strot. Ik bid liever.
Een heel verhaal, maar dat zijn in het kort de grootste bezwaren die ik heb. En ik ben me ervan bewust dat dit mijn subjectieve beleving is. Maar ik merk ook dat ik niet bepaald de enige ben die dit soort signalen opvangt...
De grote vraag is dan ook: hoe willen we met z'n allen het gereformeerd-zijn in de 21e eeuw vormgeven, waarbij recht doen aan de traditie waar we in staan en daarbij de manier waarop we daarom bidden, bijbellezen, leven... Willen we kracht putten uit de rijke gereformeerde traditie of is die niet belangrijk en is het geen probleem om uit andere tradities dingen over te nemen, ook als die haaks staan op onze eigen afkomst (ik denk aan dopers gedachtengoed vs. de Dordtse Leerregels).